Giải Câu 2 trang 28 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

a) Phép thuật của Sơn Tinh và Thuỷ Tinh thể hiện cụ thể như thế nào?

Trong bài thơ, phép thuật và tầm vóc phi thường của hai thần bộc lộ ở hai thời điểm: khi hai thần xuất hiện và khi giao tranh.

- Ngoại hình, phương tiện, tùy tùng: Sơn Tinh "có một mắt ở trán", "phi bạch hổ trên cạn"; Thuỷ Tinh "râu ria quăn xanh rì", "cưỡi lưng rồng uy nghi". Mỗi thần gắn với một cõi: Sơn Tinh với núi rừng, muông thú; Thuỷ Tinh với sông nước, các loài thuỷ tộc (tôm cá, thuồng luồng…).

- Sức mạnh phép thuật rõ nhất ở trận giao tranh cuối: Thuỷ Tinh hô mưa gọi gió, dâng nước cuồn cuộn, chỉ huy thuỷ tộc dâng lên đòi Mị Nương; Sơn Tinh bốc đồi, dời núi, nâng núi cao dần lên để chặn dòng nước.

→ Hai vị thần tài phép ngang nhau, mỗi người tiêu biểu cho một thế lực tự nhiên: núi rừng (đất) và sông nước (nước).

b) Người kể chuyện có bộc lộ thái độ thiên vị đối với nhân vật nào không? Dựa vào đâu?

Khác với truyền thuyết dân gian (vốn nghiêng hẳn về Sơn Tinh để gửi gắm ước mơ trị thuỷ), bài thơ của Nguyễn Nhược Pháp mang giọng điệu hóm hỉnh, trẻ trung, lãng mạn, kể câu chuyện thần thoại như một chuyện tình. Vì vậy người kể gần như không đứng gay gắt về phía ai:

- Cách miêu tả: Cả Sơn Tinh và Thuỷ Tinh đều được khắc hoạ oai phong, kì vĩ; cảnh kén rể, đón dâu được kể bằng giọng vui tươi, tinh nghịch, trìu mến (đặc biệt với Mị Nương).

- Thái độ dành cho Thuỷ Tinh không phải chê trách mà là cảm thông, thậm chí mến phục. Căn cứ rõ nhất là câu kết: "Trần gian đâu có người dai thế, / Cũng bởi thần yêu nên khác thường!". Người kể lí giải việc Thuỷ Tinh hằng năm dâng nước bằng chữ "yêu" — một cách bênh vực, cảm thông cho mối tình si, chứ không lên án.

→ Kết luận: Người kể chuyện không thiên vị nặng nề như truyền thuyết; nếu có nghiêng, thì nghiêng về sự cảm thông, bao dung cho Thuỷ Tinh thất tình, đồng thời giữ giọng hóm hỉnh, trân trọng với cả hai nhân vật. (Học sinh có thể nêu ý kiến riêng, miễn là bám vào giọng điệu và nhất là câu kết của bài thơ.)