Giải Bài 2 trang 24 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Cách làm: Từ Hán Việt đồng âm là từ có yếu tố đọc giống nhau nhưng nghĩa khác nhau. Với mỗi yếu tố in đậm, ta xác định nghĩa của nó trong câu, rồi tìm một từ Hán Việt khác chứa yếu tố đọc giống hệt nhưng mang nghĩa khác.

a. "kinh" (trong *kinh ngạc*)
- Ở đây "kinh" có nghĩa là *sợ hãi, giật mình* (kinh ngạc = ngạc nhiên đến sững sờ).
- Từ Hán Việt có yếu tố "kinh" đồng âm nhưng khác nghĩa: kinh đô / kinh thành ("kinh" = nơi vua đóng đô, thủ đô). Có thể dùng: *Bắc Kinh*.

b. "kì" (trong *kì lạ*)
- Ở đây "kì" có nghĩa là *lạ lùng, khác thường* (kì lạ).
- Từ Hán Việt có yếu tố "kì" đồng âm nhưng khác nghĩa: học kì / thời kì / kì hạn ("kì" = khoảng thời gian). Hoặc quốc kì ("kì" = lá cờ).

c. "phòng" (trong *phòng ngừa*)
- Ở đây "phòng" có nghĩa là *ngăn ngừa, đề phòng trước* (phòng ngừa).
- Từ Hán Việt có yếu tố "phòng" đồng âm nhưng khác nghĩa: phòng ốc / căn phòng / thư phòng ("phòng" = buồng, gian nhà).

d. "ngộ" (trong *tỉnh ngộ*)
- Ở đây "ngộ" có nghĩa là *hiểu ra, nhận ra lẽ phải* (tỉnh ngộ = tỉnh ra mà hiểu ra).
- Từ Hán Việt có yếu tố "ngộ" đồng âm nhưng khác nghĩa: hội ngộ / tao ngộ / kì ngộ ("ngộ" = gặp gỡ). Hoặc ngộ nhận ("ngộ" = nhầm lẫn).

Kiểm tra lại: Mỗi yếu tố in đậm đã được ghép đúng với một từ Hán Việt có yếu tố đọc giống nhưng nghĩa khác → thỏa mãn yêu cầu "đồng âm".