Giải Câu hỏi trang 94 SGK Ngữ văn 9
Đề bài
NGỮ LIỆU: Nào ai quyết chí tu hành
Có về Yên Tử mới đành lòng tu.
Theo một số thư tịch cổ, vào đầu Công nguyên, một người Trung Quốc tên là An Kỳ Sinh đã lặn lội tới Yên Tử tu tiên và luyện đan để tìm thuốc trường sinh bất tử. An Kỳ Sinh là bạn thân của Khoái Thông, người từng bày mưu tính kế cho Tây Sở Bá Vương Hạng Vũ. Đến Yên Tử, An Kỳ Sinh ở hẳn trong núi, vừa tu đạo, vừa luyện thuốc. Ông lập ra Am Dược, Am Hoa, Am Thung. Thuốc trường sinh chắc chắn ông không tìm thấy nhưng tục truyền, khi mất, ông đã hoá thân vào núi. Khối đá có hình người trên đỉnh Yên Tử được người đời sau gọi là tượng An Kỳ Sinh. [...]
Đạo Phật phát triển cực thịnh trong thời Lý. Ngôi chùa sớm nhất dựng trong thời kì này ở Yên Tử là chùa Phù Vân. Theo sách Thiền uyển tập anh, Thông Thiền cư sĩ, đệ tử của Thường Chiếu thuộc thế hệ 13 của dòng Thiền Vô Ngôn Thông đã tu hành ở chùa này vào cuối thời Lý. Ông mất ở đây năm 1228. Đến thời Trần, vị cao tăng trụ trì ở Yên Tử có uy tín lớn thời bấy giờ, được Trần Thái Tông khi lên ngôi vua, phong tặng là Phù Vân quốc sư.
Năm Bính Thân (tức năm 1236), ngày 3 tháng 4, vào lúc 10 giờ đêm, mang nỗi u uất trong lòng không giải bày được cùng ai, vua Trần Thái Tông đã vượt thành, trốn khỏi Thăng Long, ruổi ngựa theo hướng núi Yên Tử. Đến 2 giờ chiều ngày 5 tháng 4, Thái Tông đến chân núi. Sáng ngày 6, ông trèo lên núi, gặp nhà sư Phù Vân, một người bạn cũ, để đưa một lời thỉnh cầu. [...] Nhà sư Phù Vân trả lời: "Núi vốn không có Phật. Phật ở trong tâm. Tâm lặng lẽ mà biết, ấy là chân Phật. Nay bệ hạ giác ngộ được cái tâm ấy, thì lập tức thành Phật. Không phải khốn khổ đi tìm ở bên ngoài".
Câu trả lời của Phù Vân quốc sư thể hiện một quan điểm mới về Thiền. Chính Thái Tông khi nhắc lại câu nói của Phù Vân quốc sư, đã gọi ông là Trúc Lâm đạo sĩ. Phải chăng người đặt nền móng cho phái Thiền Trúc Lâm, một Thiền phái Phật giáo đặc trưng Việt Nam [...], mà sau này Trần Nhân Tông là ông tổ thứ nhất, chính là Phù Vân quốc sư?
Liên hệ: Trong một văn bản giới thiệu về danh lam thắng cảnh, việc cung cấp những thông tin mang tính lịch sử có ý nghĩa gì?
Gợi ý trả lời
Trả lời câu hỏi (trang 94):
Trong một văn bản giới thiệu về danh lam thắng cảnh, việc cung cấp những thông tin mang tính lịch sử có ý nghĩa quan trọng sau đây:
a) Làm rõ nguồn gốc, bề dày và giá trị của danh thắng: Những thông tin lịch sử giúp người đọc hiểu được quá trình hình thành và những dấu mốc gắn với danh lam thắng cảnh. Với Yên Tử, các chi tiết về An Kỳ Sinh tu tiên luyện đan từ đầu Công nguyên, về chùa Phù Vân thời Lý, về việc vua Trần Thái Tông lên núi gặp sư Phù Vân năm 1236... cho thấy Yên Tử không chỉ là một ngọn núi đẹp mà còn là nơi có lịch sử lâu đời, gắn với sự hình thành Thiền phái Trúc Lâm – một dòng Thiền mang đặc trưng Việt Nam. Nhờ đó, danh thắng hiện lên vừa linh thiêng vừa giàu giá trị.
b) Tăng tính xác thực, khách quan và sức thuyết phục cho văn bản: Thông tin lịch sử (thường kèm theo mốc thời gian, tên người, tên sách, thư tịch cổ như *Thiền uyển tập anh*...) là bằng chứng cụ thể, đáng tin cậy. Điều này giúp văn bản thông tin bảo đảm tính chính xác, khiến người đọc tin tưởng vào những điều được giới thiệu.
c) Khơi gợi niềm tự hào, tình yêu và ý thức trân trọng, giữ gìn di sản: Khi hiểu được chiều sâu lịch sử – văn hóa của danh thắng, người đọc thêm trân trọng, tự hào về truyền thống dân tộc, từ đó nâng cao ý thức bảo tồn, phát huy giá trị của di tích, danh lam thắng cảnh và thu hút khách tham quan, du lịch.
→ Như vậy, thông tin lịch sử vừa làm nổi bật giá trị nhiều mặt của danh thắng, vừa bảo đảm tính chân thực cho văn bản, vừa bồi đắp tình cảm, trách nhiệm của người đọc đối với di sản.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.