Giải Câu 8 trang 94 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Phân tích yêu cầu: Bài nghị luận của Nguyễn Đăng Na tập trung làm sáng tỏ luận đề *"Người con gái Nam Xương" là một bi kịch của con người*, nên tác giả chỉ chọn những chi tiết, nhân vật phục vụ trực tiếp cho việc lí giải bi kịch của Vũ Nương (lời nói ngây thơ của bé Đản, chiếc bóng, thói ghen tuông – gia trưởng của Trương Sinh, hành động trẫm mình của Vũ Nương...). Những chi tiết và nhân vật như lời người mẹ dặn dò trước khi Trương Sinh ra trận, hay các nhân vật Linh Phi, Phan Lang... tuy có trong tác phẩm nhưng không được đưa vào phân tích, vì chúng không trực tiếp góp phần chứng minh cho luận đề ấy.

Suy nghĩ về việc sử dụng lí lẽ và bằng chứng trong văn bản nghị luận văn học:

a) *Lí lẽ và bằng chứng phải được lựa chọn, không dùng tràn lan.* Một tác phẩm văn học có rất nhiều chi tiết, nhân vật, nhưng người viết nghị luận không cần (và không nên) phân tích tất cả. Người viết chỉ chọn lọc những chi tiết, nhân vật tiêu biểu nhất, có sức thuyết phục cao nhất và gắn bó chặt chẽ với luận đề để đưa ra làm bằng chứng. Việc Nguyễn Đăng Na bỏ qua chi tiết lời mẹ dặn hay nhân vật Linh Phi, Phan Lang là hợp lí, vì nếu đưa vào sẽ làm bài viết lan man, loãng ý, xa rời trọng tâm "bi kịch của con người".

b) *Bằng chứng phải phục vụ cho luận đề, luận điểm.* Bằng chứng (dẫn chứng lấy từ tác phẩm) chỉ có giá trị khi được dùng để soi sáng cho lí lẽ, cho luận điểm mà người viết nêu ra. Bằng chứng nào không ăn khớp với luận đề thì dù hay, dù thú vị cũng nên lược bỏ. Điều này cho thấy tính mục đích và tính chọn lọc chặt chẽ của bằng chứng trong văn nghị luận.

c) *Lí lẽ và bằng chứng phải gắn kết, hô ứng với nhau.* Lí lẽ là lời bàn luận, lí giải của người viết; bằng chứng là cơ sở lấy từ tác phẩm để lí lẽ ấy đáng tin. Hai yếu tố này phải đi liền nhau: nêu bằng chứng rồi phân tích bằng lí lẽ để hướng tới làm sáng tỏ luận điểm. Nhờ sự kết hợp đó, bài nghị luận của Nguyễn Đăng Na vừa chặt chẽ, logic, vừa giàu sức thuyết phục.

d) *Bài học rút ra khi viết nghị luận văn học:* Khi làm bài, em cần xác định rõ luận đề rồi mới lựa chọn lí lẽ và bằng chứng tiêu biểu, chính xác, phù hợp để tập trung làm nổi bật vấn đề; tránh ôm đồm, liệt kê mọi chi tiết của tác phẩm, vì điều đó khiến bài viết dàn trải, thiếu trọng tâm và giảm sức thuyết phục.