Sách giáo khoa Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Câu 2 trang 89 SGK Ngữ văn 8

Miền châu thổ sông Cửu Long cần chuyển đổi từ sống chung sang chào đón lũ   Gợi ý trả lời

Đề bài

Em hiểu thế nào về nội dung của thành ngữ sống chung với lũ? Thử suy đoán về nguồn gốc của thành ngữ này.
(văn bản: Miền châu thổ sông Cửu Long cần chuyển đổi từ sống chung sang chào đón lũ – Lê Anh Tuấn)

Gợi ý trả lời

a) Nội dung của thành ngữ "sống chung với lũ":

Thành ngữ "sống chung với lũ" chỉ cách ứng xử của con người (đặc biệt là người dân miền châu thổ sông Cửu Long) trước hiện tượng lũ lụt hằng năm: thay vì tìm cách ngăn chặn, chống lại lũ một cách cứng nhắc, con người chủ động thích nghi, chấp nhận lũ như một phần tất yếu của đời sống để tồn tại và duy trì sinh kế.

Nói rộng ra, thành ngữ hàm ý thái độ chủ động thích ứng, biết chấp nhận và chung sống với một hoàn cảnh khó khăn, bất lợi mà ta không thể loại bỏ hoàn toàn, biến cái bất lợi thành cái có thể tận dụng được (lũ mang về phù sa, tôm cá, nguồn nước...).

b) Suy đoán về nguồn gốc của thành ngữ:

- Thành ngữ này nhiều khả năng bắt nguồn từ chính thực tiễn đời sống của người dân vùng đồng bằng sông Cửu Long, nơi mỗi năm đều có "mùa nước nổi". Lũ ở đây không dữ dội, tàn phá như lũ miền Trung mà lên xuống theo quy luật, mang lại phù sa và nguồn lợi thủy sản.

- Qua nhiều đời, người dân đúc kết kinh nghiệm rằng không thể và cũng không cần chống lại lũ, mà nên thích nghi: làm nhà sàn, nhà nổi; chuyển lịch thời vụ; đánh bắt, nuôi trồng theo con nước. Cách ứng xử ấy được khái quát lại thành câu nói quen thuộc "sống chung với lũ".

- Về sau, thành ngữ được dùng rộng rãi theo nghĩa bóng để chỉ thái độ chủ động thích nghi trước mọi hoàn cảnh khó khăn, bất lợi trong cuộc sống nói chung.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.