Sách giáo khoa Ngữ văn 8 Tập một

Giải Câu 2 trang 91 SGK Ngữ văn 8

Một số giọng điệu của tiếng cười trong thơ trào phúng   Gợi ý trả lời

Đề bài

Văn bản đề cập đến những giọng điệu nào của tiếng cười trong thơ trào phúng? Hãy chỉ rõ dấu hiệu để nhận biết từng giọng điệu.
(văn bản: Một số giọng điệu của tiếng cười trong thơ trào phúng (Trần Thị Hoa Lê))

Gợi ý trả lời

Văn bản đề cập đến ba giọng điệu của tiếng cười trong thơ trào phúng, mỗi giọng điệu gắn với một thái độ và mức độ phê phán khác nhau. Dấu hiệu nhận biết từng giọng điệu như sau:

a) Giọng hài hước

- Là cách đùa cợt nhẹ nhàng cùng những yếu tố khôi hài, hóm hỉnh.
- Dấu hiệu nhận biết: tiếng cười mang tính vui đùa, bông lơn trước những điều khác thường, chưa hoàn thiện hoặc hơi "lệch chuẩn" trong đời sống; thái độ của người viết còn thiện chí, nhẹ nhàng, chưa gay gắt, chủ yếu để mua vui và nhắc nhở.

b) Giọng mỉa mai – châm biếm

- Là cách tạo ra những yếu tố vô lí hoặc thiếu lô-gíc, đảo lộn trật tự thông thường.
- Dấu hiệu nhận biết: người viết cố tình dựng nên sự ngược đời, mâu thuẫn, lố bịch (nói ngược, phóng đại, đặt cạnh nhau những điều trái khoáy) nhằm làm nổi bật bản chất đáng cười của đối tượng; qua đó bộc lộ thái độ chế giễu, phê phán những thói hư tật xấu, những điều xấu xa, giả dối trong xã hội.

c) Giọng đả kích

- Là cách phủ nhận, lên án gay gắt đối tượng.
- Dấu hiệu nhận biết: tiếng cười thể hiện thái độ căm ghét, khinh bỉ cao độ; thường dùng những từ ngữ, hình ảnh mang tính "đập thẳng", thậm chí thô mộc, suồng sã để vạch trần, hạ bệ đối tượng (thường là kẻ thù, cái ác, cái xấu nghiêm trọng). Đây là giọng điệu quyết liệt, sắc nhọn nhất trong thơ trào phúng.

→ Như vậy, ba giọng điệu được sắp xếp theo mức độ phê phán tăng dần: từ nhẹ nhàng, thiện chí (hài hước) → chế giễu sâu cay (mỉa mai – châm biếm) → phủ nhận, lên án gay gắt (đả kích).

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.