Giải Bài 3 trang 82 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Chỉ ra sự tương đồng và khác biệt giữa văn bản nghị luận xã hội và văn bản nghị luận văn học.
Gợi ý trả lời
Nghị luận xã hội và nghị luận văn học đều là những kiểu văn bản nghị luận, vì vậy chúng vừa có điểm tương đồng vừa có điểm khác biệt.
a) Sự tương đồng
- Cả hai đều là văn bản nghị luận, dùng để bàn luận, thuyết phục người đọc, người nghe về một vấn đề nào đó.
- Đều sử dụng các yếu tố cơ bản của văn nghị luận: luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng.
- Người viết đều phải thể hiện rõ quan điểm, thái độ của mình; lập luận phải chặt chẽ, mạch lạc, lí lẽ xác đáng, bằng chứng tiêu biểu và thuyết phục.
- Đều nhằm mục đích tác động đến nhận thức, tình cảm của người đọc, giúp người đọc hiểu và đồng tình với ý kiến được nêu.
b) Sự khác biệt
- Về đối tượng (nội dung) bàn luận:
+ Văn bản nghị luận xã hội bàn về một vấn đề của đời sống xã hội: một tư tưởng, đạo lí, một hiện tượng, sự việc trong cuộc sống con người.
+ Văn bản nghị luận văn học bàn về một vấn đề văn học: một tác phẩm, một nhân vật, một đặc điểm nội dung hoặc nghệ thuật của tác phẩm văn chương.
- Về bằng chứng (lí lẽ, dẫn chứng):
+ Nghị luận xã hội lấy bằng chứng chủ yếu từ thực tế đời sống, từ con người, sự việc trong xã hội.
+ Nghị luận văn học lấy bằng chứng chủ yếu từ chính tác phẩm văn học (chi tiết, hình ảnh, câu thơ, câu văn, nhân vật…).
- Về mục đích hướng tới:
+ Nghị luận xã hội hướng tới giúp người đọc có nhận thức, thái độ, hành động đúng đắn trước các vấn đề của đời sống.
+ Nghị luận văn học hướng tới giúp người đọc hiểu sâu sắc hơn giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm văn học.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.