Giải Câu 4 trang 69 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Trong văn bản, các từ ngữ như *chơi trò, trò chơi, ú tim, chơi* được lặp lại nhiều lần. Với những từ ngữ đó, tác giả lí giải như thế nào về việc đọc văn?
(văn bản: Đọc văn – cuộc chơi tìm ý nghĩa (Trần Đình Sử))
Gợi ý trả lời
Tác giả dùng các từ *chơi trò, trò chơi, ú tim, chơi* để diễn đạt một quan niệm mới mẻ, sinh động về việc đọc văn — coi đọc văn là một cuộc chơi tìm ý nghĩa.
a) Đọc văn là một "trò chơi":
Việc đọc văn được tác giả hình dung như một trò chơi, tức là một hoạt động đầy hứng thú, tự do và sáng tạo chứ không phải sự tiếp nhận thụ động, cứng nhắc. Người đọc không bị gò bó mà được tự do khám phá, suy ngẫm, phát hiện ý nghĩa của tác phẩm theo cách riêng của mình.
b) Đọc văn giống như chơi "ú tim":
Tác giả so sánh việc đọc văn với trò chơi *ú tim* (trốn tìm) để làm nổi bật mối quan hệ giữa người đọc và ý nghĩa của văn bản. Ý nghĩa của tác phẩm luôn ẩn mình, "trốn" phía sau câu chữ, hình tượng; còn người đọc giống như người đi tìm, phải chủ động truy tìm, phát hiện. Cái thú vị của việc đọc chính là ở quá trình đi tìm ấy: ý nghĩa vừa hiện ra lại vừa lẩn khuất, khơi gợi sự tò mò, khám phá không ngừng.
c) Cuộc chơi không có hồi kết:
Vì ý nghĩa của tác phẩm văn học là vô tận — mỗi người đọc, mỗi thời đại lại tìm thấy những ý nghĩa mới — nên cuộc chơi tìm ý nghĩa là cuộc chơi không bao giờ chấm dứt. Người đọc không bao giờ "bắt" được trọn vẹn, cuối cùng ý nghĩa, mà luôn tiếp tục kiếm tìm.
=> Kết luận: Qua những từ ngữ được lặp lại đó, tác giả lí giải rằng đọc văn là một hoạt động mang tính chất của một *trò chơi* — tự do, sáng tạo, đầy hứng thú; trong đó người đọc chủ động "chơi ú tim" với văn bản để truy tìm ý nghĩa còn ẩn giấu. Đây là cuộc chơi vô tận, bởi ý nghĩa của tác phẩm văn học luôn mở, không bao giờ cạn, khiến việc đọc trở thành hành trình kiếm tìm ý nghĩa không ngừng.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.