Sách giáo khoa Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Câu 5 trang 47 SGK Ngữ văn 8

Những ngôi sao xa xôi (Lê Minh Khuê)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Hình ảnh “em gái tiền phương” trong bài thơ Lá đỏ và những nữ thanh niên xung phong trong truyện Những ngôi sao xa xôi gợi cho em suy nghĩ gì về tuổi trẻ Việt Nam trong những năm chiến tranh?
(văn bản: Những ngôi sao xa xôi - Lê Minh Khuê; Lá đỏ - Nguyễn Đình Thi)

Gợi ý trả lời

Mở ý: Cả hai tác phẩm cùng viết về người con gái Việt Nam trong kháng chiến chống Mĩ: "em gái tiền phương" trong bài thơ *Lá đỏ* (Nguyễn Đình Thi) và ba cô gái thanh niên xung phong Phương Định, Nho, chị Thao trong truyện *Những ngôi sao xa xôi* (Lê Minh Khuê). Từ hai hình ảnh ấy, em có những suy nghĩ sau về tuổi trẻ Việt Nam những năm chiến tranh:

a) Tuổi trẻ Việt Nam mang vẻ đẹp của lòng yêu nước và tinh thần sẵn sàng dâng hiến.
Họ còn rất trẻ nhưng đã tự nguyện rời làng quê, mái trường để có mặt ở những nơi gian khổ, ác liệt nhất. "Em gái tiền phương" đứng "bên đường" nơi Trường Sơn lộng gió, giữa "rừng lá đỏ" và bụi bom; ba cô gái trong *Những ngôi sao xa xôi* sống ngay trên cao điểm, hằng ngày đối mặt với bom nổ chậm. Việc có mặt nơi tuyến đầu cho thấy một thế hệ đặt Tổ quốc lên trên sự an toàn của bản thân.

b) Tuổi trẻ Việt Nam dũng cảm, gan dạ, coi thường hiểm nguy và cái chết.
Công việc của các cô gái thanh niên xung phong là đo khối lượng đất đá, đếm bom, phá bom — mỗi ngày phải phá tới hàng chục quả bom, kề cận cái chết như một chuyện thường tình. Cảnh Phương Định phá bom được miêu tả căng thẳng từng giây nhưng cô vẫn bình tĩnh, chủ động. "Em gái tiền phương" cũng hiện lên vững vàng giữa chiến trường như một điểm tựa, một biểu tượng của hậu phương vững chắc. Đó là lòng can đảm phi thường ở lứa tuổi mười tám, đôi mươi.

c) Trong gian khổ, ác liệt, tuổi trẻ ấy vẫn giữ tâm hồn trong sáng, hồn nhiên, lạc quan và giàu mơ mộng.
Giữa chiến trường khốc liệt, Phương Định vẫn thích hát, hay nhớ về Hà Nội, về những cơn mưa đá, vẫn điệu đà, mơ mộng; ba cô gái thương yêu, chăm sóc nhau như chị em ruột thịt. "Em gái tiền phương" với nụ cười và dáng đứng tươi tắn bên rừng lá đỏ cũng để lại ấn tượng về một vẻ đẹp tươi trẻ, tin yêu. Sự hồn nhiên, yêu đời ấy khiến chiến tranh không thể hủy diệt được vẻ đẹp tâm hồn của con người.

d) Hai hình ảnh gợi niềm tin vào ngày chiến thắng và sự nối tiếp của các thế hệ.
Lời hẹn "Chào em, em gái tiền phương / Hẹn gặp nhé giữa Sài Gòn" trong *Lá đỏ* và hình ảnh những "ngôi sao xa xôi" lấp lánh đều thể hiện niềm lạc quan, niềm tin tất thắng. Tuổi trẻ ấy chiến đấu, hi sinh thầm lặng mà cao đẹp để làm nên nền độc lập hôm nay.

Suy nghĩ của bản thân: Hai tác phẩm giúp em thêm trân trọng, biết ơn và tự hào về thế hệ cha anh — những con người đã sống đẹp, sống có lí tưởng, dám cống hiến cả tuổi thanh xuân cho đất nước. Từ đó, em thấy tuổi trẻ hôm nay cần tiếp nối truyền thống ấy bằng việc học tập, rèn luyện và sống có trách nhiệm với quê hương.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.