Giải Bài 5 trang 42 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Nhận xét các chi tiết miêu tả hình ảnh “em gái tiền phương” trong bài thơ.
(văn bản: Lá đỏ – Nguyễn Đình Thi)
Gợi ý trả lời
Hình ảnh "em gái tiền phương" được nhà thơ Nguyễn Đình Thi khắc họa chỉ bằng hai câu thơ ngắn gọn nhưng giàu sức gợi:
> *Em đứng bên đường như quê hương*
> *Vai áo bạc quàng súng trường.*
a) Chi tiết về vị trí, tư thế xuất hiện: "Em đứng bên đường"
- Cô gái hiện lên giữa khung cảnh Trường Sơn "trên cao lộng gió", bên con đường hành quân ra trận, nơi "đoàn quân vẫn đi vội vã".
- Tư thế "đứng bên đường" cho thấy em là người ở lại tuyến đầu (tiền phương) để tiễn đưa, cổ vũ đoàn quân. Đó là tư thế vững vàng, chủ động, hiên ngang của con người giữa chiến trường khốc liệt.
b) Chi tiết so sánh: "như quê hương"
- Hình ảnh em gái được so sánh với "quê hương" – một so sánh bất ngờ và xúc động. Giữa rừng lạ ào ào lá đỏ, giữa bụi Trường Sơn "nhòa trong trời lửa", bóng dáng em gái thân thương trở thành hiện thân của quê hương, đất nước.
- Chi tiết này gợi vẻ đẹp bình dị, gần gũi, thân thuộc; đồng thời nâng hình ảnh em gái lên tầm biểu tượng cho hậu phương, cho Tổ quốc mà người lính đang chiến đấu để bảo vệ. Em tiếp thêm sức mạnh và niềm tin cho đoàn quân ra trận.
c) Chi tiết về trang phục, vũ khí: "Vai áo bạc quàng súng trường"
- "Vai áo bạc": màu áo đã bạc phai vì nắng gió, vì thời gian và sự gian khổ của chiến tranh. Chi tiết này gợi sự dãi dầu, vất vả, hi sinh thầm lặng của người con gái nơi tuyến lửa.
- "Quàng súng trường": em gái không chỉ dịu dàng mà còn là một người chiến sĩ, sẵn sàng cầm súng chiến đấu. Chi tiết này khắc họa vẻ đẹp kiên cường, mạnh mẽ, anh dũng của người phụ nữ Việt Nam trong kháng chiến.
d) Nhận xét chung
- Bằng vài nét chấm phá, nhà thơ đã dựng lên hình ảnh "em gái tiền phương" vừa thân thương, bình dị như quê hương, vừa gan dạ, kiên cường như một người lính. Đó là vẻ đẹp tiêu biểu của thế hệ trẻ Việt Nam thời chống Mĩ: trẻ trung, lãng mạn mà vẫn can trường, sẵn sàng hi sinh vì Tổ quốc.
- Hình ảnh ấy trở thành điểm tựa tinh thần, biểu tượng cho đất nước, góp phần thể hiện niềm tin tất thắng và cảm hứng lãng mạn, hào hùng của bài thơ.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.