Giải Câu 2 trang 67 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Tinh thần yêu nước của nhân dân ta là một trích đoạn của Báo cáo Chính trị tại Đại hội Đảng Lao động Việt Nam. Điều gì cho thấy phần trích này vẫn thể hiện đầy đủ các đặc điểm của một văn bản hoàn chỉnh?
(văn bản: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta - Hồ Chí Minh)
Gợi ý trả lời
Phân tích: Một văn bản hoàn chỉnh cần có ba đặc điểm cơ bản: (1) có chủ đề thống nhất, (2) có bố cục đầy đủ gồm phần mở đầu – phần chính (triển khai) – phần kết thúc, (3) có tính liên kết và mạch lạc. Dù chỉ là một đoạn trích từ Báo cáo Chính trị, phần trích *Tinh thần yêu nước của nhân dân ta* vẫn đáp ứng trọn vẹn cả ba đặc điểm đó.
a) Có chủ đề (nội dung) thống nhất
Toàn bộ phần trích tập trung làm sáng tỏ một vấn đề duy nhất: lòng yêu nước nồng nàn của nhân dân ta. Mọi câu, mọi đoạn đều xoay quanh và phục vụ cho chủ đề này, không lạc sang ý khác. Nhan đề *Tinh thần yêu nước của nhân dân ta* cũng khái quát đúng chủ đề ấy.
b) Có bố cục ba phần rõ ràng, hoàn chỉnh
- *Phần mở đầu* (đoạn 1): nêu vấn đề nghị luận và đưa ra nhận định chung, khái quát — "Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý báu của ta."
- *Phần chính* (các đoạn giữa): dùng dẫn chứng để chứng minh cho nhận định trên — lòng yêu nước trong lịch sử chống ngoại xâm (Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung…) và lòng yêu nước của đồng bào ta ngày nay (từ cụ già đến em nhỏ, từ tiền tuyến đến hậu phương…).
- *Phần kết thúc*: nêu nhiệm vụ, lời kêu gọi — phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo để tinh thần yêu nước được thực hành vào công việc kháng chiến.
Ba phần này tương ứng đầy đủ với mở đầu – triển khai – kết thúc của một văn bản nghị luận hoàn chỉnh.
c) Có tính liên kết và mạch lạc
Các đoạn, các câu được sắp xếp theo một trình tự hợp lí (từ nhận định chung → chứng minh trong quá khứ → chứng minh ở hiện tại → kết luận và nhiệm vụ) và được nối với nhau bằng những từ ngữ, hình ảnh liên kết (hình ảnh so sánh "tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý…"). Nhờ đó mạch lập luận chặt chẽ, trôi chảy, người đọc hiểu được trọn vẹn vấn đề mà không cần đọc toàn bộ Báo cáo Chính trị.
Kết luận: Vì có chủ đề thống nhất, bố cục ba phần đầy đủ và tính liên kết – mạch lạc rõ ràng, nên tuy chỉ là một phần trích, văn bản này vẫn thể hiện đầy đủ các đặc điểm của một văn bản hoàn chỉnh.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.