Giải Bài 2 trang 59 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Theo em, vì sao quân Mông – Nguyên ba lần đem quân xâm lược nước ta đều phải chịu thất bại?
(văn bản: Hịch tướng sĩ, Trần Quốc Tuấn)
Gợi ý trả lời
Gợi ý trả lời:
Quân Mông – Nguyên là đạo quân hùng mạnh, từng tung hoành khắp nơi, vậy mà ba lần sang xâm lược nước ta đều phải chịu thất bại. Có thể lí giải điều đó bằng những nguyên nhân sau:
a) Tinh thần yêu nước và ý chí quyết chiến quyết thắng của toàn dân tộc: Nhân dân ta có lòng yêu nước nồng nàn, một lòng đoàn kết chống giặc ngoại xâm để bảo vệ nền độc lập. Từ vua quan đến tướng sĩ, từ người già đến người trẻ đều đồng lòng "sát Thát", sẵn sàng hi sinh để giữ gìn non sông. Đây là sức mạnh to lớn nhất tạo nên chiến thắng.
b) Khối đoàn kết trên dưới một lòng: Nhà Trần đã tập hợp được sức mạnh của cả dân tộc. Hội nghị Diên Hồng, hội nghị Bình Than thể hiện sự đồng thuận giữa triều đình và nhân dân; quân sĩ thích lên cánh tay hai chữ "Sát Thát" thể hiện quyết tâm đánh giặc. Sự gắn bó keo sơn giữa chủ tướng và binh sĩ (như Trần Quốc Tuấn thể hiện trong *Hịch tướng sĩ*) đã tạo nên sức mạnh đoàn kết không gì phá vỡ được.
c) Có những vị tướng tài giỏi, mưu lược: Nước ta có những người lãnh đạo tài ba như Trần Quốc Tuấn (Hưng Đạo Đại Vương) cùng nhiều tướng lĩnh trung thành, dũng cảm. Họ biết dùng chiến thuật đúng đắn, linh hoạt (như kế "vườn không nhà trống", rút lui để bảo toàn lực lượng rồi phản công), biết chọn thời cơ và địa hình để đánh giặc (chiến thắng Bạch Đằng).
d) Vai trò cổ vũ, khích lệ tinh thần của những áng văn như *Hịch tướng sĩ*: Bài hịch của Trần Quốc Tuấn đã khơi dậy lòng căm thù giặc, lòng tự trọng và tinh thần trách nhiệm của tướng sĩ, động viên họ ra sức học tập *Binh thư yếu lược*, rèn luyện võ nghệ, quyết tâm đánh giặc. Sức mạnh tinh thần ấy góp phần quan trọng làm nên chiến thắng.
đ) Giặc phi nghĩa, còn ta chính nghĩa: Cuộc kháng chiến của ta là cuộc chiến tranh chính nghĩa bảo vệ Tổ quốc, được lòng dân; còn quân Mông – Nguyên là đạo quân xâm lược phi nghĩa, không hợp thiên thời – địa lợi – nhân hòa nơi đất khách, nên tất yếu phải thất bại.
Kết luận: Chính tinh thần yêu nước, sức mạnh đoàn kết toàn dân, tài thao lược của các vị tướng và tính chất chính nghĩa của cuộc kháng chiến là những nguyên nhân cơ bản khiến quân Mông – Nguyên ba lần xâm lược đều thất bại thảm hại.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.