Sách giáo khoa Ngữ văn 8 Tập một

Giải Bài 3 trang 43 SGK Ngữ văn 8

Thực hành tiếng Việt (Từ tượng hình và từ tượng thanh)   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Giữa vùng cỏ tranh khô vàng, gió thổi lao xao, một bầy chim hàng nghìn con vụt cất cánh bay lên. Chim áo già màu nâu, chim manh manh mỏ đỏ bóng như màu thuốc đánh móng tay, lại có bộ lông xám tro điểm những chấm trắng chấm đỏ li ti rất đẹp mắt... Những con chim nhỏ bay vù vù kêu líu ríu lượn vòng trên cao một chốc, lại đáp xuống phía sau lưng chúng tôi.

(Đoàn Giỏi, Đất rừng phương Nam)

Đọc đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu nêu ở dưới:

a. Liệt kê các từ tượng hình và từ tượng thanh trong đoạn văn trên.

b. Phân tích tác dụng của một từ tượng hình và một từ tượng thanh trong đoạn văn.

Gợi ý trả lời

a. Liệt kê các từ tượng hình và từ tượng thanh

- Từ tượng hình (gợi tả hình ảnh, dáng vẻ, trạng thái của sự vật): *li ti*.
- Từ tượng thanh (mô phỏng âm thanh của tự nhiên, của con người): *lao xao*, *vù vù*, *líu ríu*.

b. Phân tích tác dụng của một từ tượng hình và một từ tượng thanh

- Từ tượng hình "li ti": gợi tả những chấm trắng, chấm đỏ điểm trên bộ lông xám tro của chim hết sức nhỏ bé, dày và đều. Nhờ đó, hình ảnh con chim hiện lên thật cụ thể, sinh động, làm nổi bật vẻ đẹp tinh tế, đáng yêu của bộ lông, khiến người đọc như nhìn thấy trước mắt.

- Từ tượng thanh "vù vù": mô phỏng âm thanh tiếng cánh chim đập mạnh, liên tiếp khi cả bầy chim nhỏ vụt bay lên. Từ này làm cho khung cảnh thiên nhiên trở nên sống động, rộn ràng, gợi được sức sống mạnh mẽ và nhịp điệu gấp gáp của đàn chim, giúp câu văn giàu hình ảnh và âm thanh hơn. (Có thể chọn "líu ríu" — mô phỏng tiếng chim kêu trong trẻo, ríu rít, gợi không khí vui tươi, náo nhiệt.)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.