Giải Nói và nghe trang 133 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Từ hình ảnh người lính trong đoạn thơ Đợi mưa trên đảo Sinh Tồn, trình bày suy nghĩ của em về tình cảm, trách nhiệm của mỗi người đối với quê hương, đất nước.
(văn bản: Đợi mưa trên đảo Sinh Tồn (Trần Đăng Khoa))
Gợi ý trả lời
## Bài nói: Suy nghĩ về tình cảm, trách nhiệm với quê hương, đất nước (từ hình ảnh người lính trong *Đợi mưa trên đảo Sinh Tồn*)
### a) Mở đầu (chào hỏi, nêu vấn đề)
Kính thưa thầy/cô và các bạn! Em xin trình bày suy nghĩ của mình về tình cảm và trách nhiệm của mỗi người đối với quê hương, đất nước, gợi lên từ hình ảnh những người lính trong bài thơ *Đợi mưa trên đảo Sinh Tồn* của nhà thơ Trần Đăng Khoa.
Giữa biển khơi nắng gió, nơi "cát trắng rang giòn", "chịu khát", "chịu nắng", những người lính đảo vẫn kiên cường bám trụ để giữ gìn từng tấc đất, vùng biển thiêng liêng của Tổ quốc. Hình ảnh ấy khiến em vô cùng xúc động và suy nghĩ về bổn phận của chính mình.
###
b) Triển khai (các ý chính)
Ý 1 — Vẻ đẹp của người lính đảo trong bài thơ:
- Họ sống trong hoàn cảnh khắc nghiệt: đảo Sinh Tồn thiếu nước ngọt, nắng cháy, khô khát đến mức "toàn những đá cùng đá", người lính khát khao cơn mưa.
- Dù gian khổ, họ vẫn lạc quan, yêu đời, tin tưởng: họ *đợi mưa* với niềm vui phơi phới, vẫn "hớn hở", vẫn hát ca, vẫn ước mơ.
- Ẩn sau niềm mong mưa là tình yêu đảo, yêu biển, yêu Tổ quốc và ý chí kiên cường bám đảo, giữ chủ quyền. Họ chính là biểu tượng cho lòng yêu nước thầm lặng mà cao cả.
Ý 2 — Tình cảm với quê hương, đất nước:
- Tình yêu nước là tình cảm tự nhiên, thiêng liêng của mỗi con người, bắt nguồn từ tình yêu gia đình, mái trường, làng xóm rồi lớn dần thành tình yêu Tổ quốc.
- Yêu nước là biết trân trọng thành quả của cha ông, biết tự hào về lịch sử, văn hóa dân tộc, biết xót xa, sẻ chia trước khó khăn của đất nước.
- Hình ảnh người lính đảo nhắc em rằng non sông này được gìn giữ bằng mồ hôi, sự hi sinh của bao con người; vì thế tình yêu nước phải trở thành tình cảm thường trực trong tim mỗi người.
Ý 3 — Trách nhiệm của mỗi người với đất nước:
- Với người lính: họ thể hiện trách nhiệm bằng việc canh giữ biển đảo, chấp nhận gian khổ, hi sinh.
- Với học sinh như chúng ta, trách nhiệm được thể hiện qua những việc cụ thể, vừa sức: chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức, giữ gìn và phát huy truyền thống dân tộc; có ý thức bảo vệ môi trường, của công; hướng về biển đảo quê hương bằng những hành động thiết thực (ủng hộ, tri ân các chiến sĩ…).
- Trách nhiệm ấy không phải điều gì xa vời mà bắt đầu từ những điều nhỏ bé, chân thành mỗi ngày.
Ý 4 — Liên hệ, bài học bản thân:
- Em thấy mình cần sống có lí tưởng, có ước mơ gắn với sự phát triển của quê hương.
- Phê phán lối sống thờ ơ, vô cảm, chỉ biết hưởng thụ mà quên đi cội nguồn và bổn phận công dân.
- Em tự hứa sẽ học tập tốt, trở thành người có ích để góp phần dựng xây đất nước, xứng đáng với sự hi sinh của những người lính nơi đầu sóng ngọn gió.
###
c) Kết thúc (khẳng định, cảm ơn)
Hình ảnh người lính đảo Sinh Tồn mãi là tấm gương sáng về lòng yêu nước và tinh thần trách nhiệm. Mỗi chúng ta, dù ở bất cứ đâu, hãy nuôi dưỡng tình yêu quê hương và biến tình yêu ấy thành những hành động cụ thể để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Em xin cảm ơn thầy/cô và các bạn đã lắng nghe. Rất mong nhận được ý kiến đóng góp để bài nói của em hoàn thiện hơn.
> Lưu ý khi nói: nói rõ ràng, truyền cảm; kết hợp ánh mắt, cử chỉ, giọng điệu phù hợp; có thể dẫn vài câu thơ tiêu biểu để tăng sức thuyết phục; chú ý thời gian và tương tác với người nghe.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.