Sách giáo khoa Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Câu 1 trang 132 SGK Ngữ văn 8

Phiếu học tập số 2   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Đợi mưa trên đảo Sinh Tồn
Trích, TRẦN ĐĂNG KHOA

Chúng tôi ngồi trên đảo Sinh Tồn
Bóng đen sẫm như gốc cây khô cháy
Mắt đăm đăm nhìn về nơi ấy
Nơi cơn mưa thăm thẳm xa khơi
Ánh chớp xanh thấp thoáng phía chân trời...

Ôi ước gì được thấy mưa rơi
Mặt chúng tôi ngửa lên như đất
Những màu mây sẽ thôi không héo quắt
Đá san hô sẽ nảy cỏ xanh lên
Đảo xa khơi sẽ hoá đất liền
Chúng tôi không cạo đầu, để tóc lên như cỏ.
Rồi khao nhau
Bữa tiệc linh đình bày toàn nước ngọt
[...]

Ôi đảo Sinh Tồn, hòn đảo thân yêu
Dẫu chẳng có mưa, chúng tôi vẫn sinh tồn trên mặt đảo
Đảo vẫn sinh tồn trên đại dương đầy gió bão
Chúng tôi như hòn đá ngàn năm, đập trong trái tim người
Như đá vững bền, như đá tốt tươi...

(Trần Đăng Khoa, Đợi mưa trên đảo Sinh Tồn, in trong Giải Nhất văn chương, NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 1998, tr. 409 – 411)

Đoạn trích thuộc thể thơ nào?
A. Thơ năm chữ
B. Thơ thất ngôn bát cú
C. Thơ tự do
D. Thơ lục bát

Gợi ý trả lời

Nhận biết thể thơ:

Ta quan sát số tiếng (số chữ) trong các dòng thơ của đoạn trích:

- "Chúng tôi ngồi trên đảo Sinh Tồn" — 7 tiếng
- "Bóng đen sẫm như gốc cây khô cháy" — 8 tiếng
- "Nơi cơn mưa thăm thẳm xa khơi" — 7 tiếng
- "Đá san hô sẽ nảy cỏ xanh lên" — 8 tiếng
- "Chúng tôi không cạo đầu, để tóc lên như cỏ." — 10 tiếng
- "Rồi khao nhau" — 3 tiếng
- "Dẫu chẳng có mưa, chúng tôi vẫn sinh tồn trên mặt đảo" — 12 tiếng

Phân tích đặc điểm hình thức:

- Số tiếng trong mỗi dòng không bằng nhau, thay đổi linh hoạt (từ 3 tiếng đến hơn 10 tiếng) → không phải thơ năm chữ (A) cũng không phải thất ngôn bát cú Đường luật (B, vốn cố định 7 tiếng/dòng, 8 dòng, niêm luật chặt).
- Không có cặp dòng 6 – 8 tiếng xen kẽ theo luật bằng trắc → không phải thơ lục bát (D).
- Số dòng trong khổ, cách gieo vần và nhịp điệu đều tự do, phóng khoáng, không bị ràng buộc bởi khuôn khổ cố định; vần gieo linh hoạt theo mạch cảm xúc.

→ Đoạn trích mang đầy đủ đặc điểm của thơ tự do: số tiếng mỗi dòng, số dòng mỗi khổ và cách gieo vần không theo quy định bắt buộc, giúp nhà thơ tự do bộc lộ cảm xúc về cuộc sống của người lính nơi đảo Sinh Tồn.

Đáp án đúng: C. Thơ tự do

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.