Giải Câu 1 trang 125 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
NGỮ LIỆU: Chiều hôm nhớ nhà
BÀ HUYỆN THANH QUAN
Trời chiều bảng lảng bóng hoàng hôn,
Tiếng ốc xa đưa vẳng trống đồn.
Gác mái ngư ông về viễn phố,
Gõ sừng mục tử lại cô thôn.
Ngàn mai gió cuốn chim bay mỏi,
Dặm liễu sương sa khách bước dồn.
Kẻ chốn Chương Đài người lữ thứ,
Lấy ai mà kể nỗi hàn ôn.
(Tổng tập văn học Việt Nam, tập 14, Đặng Đức Siêu sưu tầm, biên soạn, Sđd, tr. 980)
Nhận định nào sau đây đúng với bài thơ Chiều hôm nhớ nhà?
A. Đây là bài thơ thất ngôn bát cú Đường luật.
B. Đây là bài thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.
C. Đây là bài thơ ngũ ngôn bát cú Đường luật.
D. Đây là bài thơ ngũ ngôn tứ tuyệt Đường luật.
Gợi ý trả lời
Nhận diện thể thơ:
a) Đếm số câu (dòng) trong bài thơ: Bài *Chiều hôm nhớ nhà* gồm 8 câu (dòng):
1. Trời chiều bảng lảng bóng hoàng hôn,
2. Tiếng ốc xa đưa vẳng trống đồn.
3. Gác mái ngư ông về viễn phố,
4. Gõ sừng mục tử lại cô thôn.
5. Ngàn mai gió cuốn chim bay mỏi,
6. Dặm liễu sương sa khách bước dồn.
7. Kẻ chốn Chương Đài người lữ thứ,
8. Lấy ai mà kể nỗi hàn ôn.
→ Bài thơ có 8 câu nên thuộc loại bát cú (tám câu), không phải tứ tuyệt (bốn câu).
b) Đếm số tiếng (chữ) trong mỗi câu: Lấy câu 1 làm ví dụ: "Trời / chiều / bảng / lảng / bóng / hoàng / hôn" → 7 tiếng. Các câu còn lại đều có 7 tiếng.
→ Mỗi dòng có 7 tiếng nên thuộc loại thất ngôn (bảy chữ), không phải ngũ ngôn (năm chữ).
c) Đặc điểm Đường luật: Bài thơ gieo vần bằng ở cuối các câu 1, 2, 4, 6, 8 (*hôn – đồn – thôn – dồn – ôn*), có đối ở hai cặp câu 3–4 và 5–6, tuân theo luật bằng trắc chặt chẽ → đúng là thơ Đường luật.
Kết luận: Bài thơ có 8 câu, mỗi câu 7 tiếng, làm theo luật Đường → đây là bài thơ thất ngôn bát cú Đường luật.
→ Chọn đáp án A.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.