Giải Câu 4 trang 15 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Chứng kiến hành động và nghe lời tâu bày của Trần Quốc Toản, vua Thiệu Bảo có thái độ và cách xử lí như thế nào? Thái độ và cách xử lí đó cho thấy điều gì ở vị vua này?
(văn bản: Lá cờ thêu sáu chữ vàng - Nguyễn Huy Tưởng)
Gợi ý trả lời
Phân tích thái độ và cách xử lí của vua Thiệu Bảo đối với Trần Quốc Toản
a) Thái độ và cách xử lí của nhà vua
- Khi Trần Quốc Toản liều mình xô lính, chạy xuống bến gặp vua và quỳ tâu "xin đánh", theo phép nước thì đây là tội *phạm thượng* (một người chưa đến tuổi dự bàn việc nước lại tự tiện xông vào nơi vua họp bàn), đáng lẽ phải bị trị tội.
- Thế nhưng vua Thiệu Bảo không hề tức giận, không trách phạt Quốc Toản. Nhà vua tỏ thái độ hiền hoà, bao dung: nhìn Quốc Toản một cách trìu mến, gật đầu khen ngợi tấm lòng của cậu.
- Vua nói đại ý rằng Quốc Toản tuy còn nhỏ tuổi mà đã biết lo việc nước, có chí khí như vậy là điều quý, rồi tha tội cho cậu.
- Tuy vậy, nhà vua vẫn giữ đúng phép tắc: cho rằng Quốc Toản còn quá nhỏ, chưa đến tuổi bàn và dự việc đánh giặc, nên khuyên cậu hãy lui về, chịu khó rèn luyện để sau này giúp nước.
- Để tỏ lòng yêu quý, vua còn ban cho Quốc Toản một quả cam quý rồi cho lính đưa cậu về.
b) Thái độ và cách xử lí đó cho thấy điều gì ở vị vua này
- Cách ứng xử ấy cho thấy vua Thiệu Bảo là một vị vua nhân từ, độ lượng, khoan dung: biết tha thứ cho lỗi "phạm thượng" của một thiếu niên vì hiểu rằng lỗi ấy xuất phát từ lòng yêu nước chứ không phải vô lễ.
- Đó còn là vị vua anh minh, sáng suốt, biết trân trọng và khích lệ người hiền tài: nhà vua nhận ra và nâng niu tấm lòng trung nghĩa, chí khí dám xả thân vì nước của Quốc Toản, dù cậu còn nhỏ tuổi.
- Cách vua ân cần khuyên nhủ và ban cam cho thấy một tấm lòng yêu thương, gần gũi với dân, với người trẻ, biết quan tâm bồi dưỡng thế hệ sau cho đất nước.
→ Qua đó, hình ảnh vua Thiệu Bảo hiện lên là một vị minh quân vừa nghiêm minh giữ phép nước, vừa nhân hậu, bao dung và biết quý trọng lòng yêu nước của muôn dân.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.