Giải Câu 4 trang 106 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Lời thoại trong các lớp kịch có gì đáng chú ý?
(văn bản: Trưởng giả học làm sang (trích) – Mô-li-e)
Gợi ý trả lời
Câu 4 (trang 107). Lời thoại trong các lớp kịch có gì đáng chú ý?
Trong hài kịch, lời thoại (đối thoại giữa các nhân vật) là phương tiện chính để khắc họa tính cách và tạo nên tiếng cười. Ở các lớp kịch của đoạn trích *Trưởng giả học làm sang*, lời thoại có những điểm đáng chú ý sau:
a) Lời thoại bộc lộ trực tiếp tính cách, bản chất nhân vật
- Lời của ông Giuốc-đanh cho thấy một kẻ trưởng giả dốt nát nhưng hợm hĩnh, hám danh, học đòi làm sang: khi thì chê bai ("Đôi bít tất lụa khanh gửi đến chật quá…", "Đôi giày khanh bảo đóng làm tôi đau chân ghê gớm"), khi thì lại dễ dàng tin và sung sướng vì được tâng bốc.
- Lời của bác phó may và đám thợ phụ lại lộ rõ sự ranh mãnh, khéo nịnh: họ liên tục dùng những lời tâng bốc, lấp liếm để che giấu việc làm ăn gian dối và moi tiền.
b) Lời thoại giàu tính hài hước, gây cười
- Tiếng cười bật ra từ sự đối lập trong lời thoại: một bên ngớ ngẩn, cả tin (Giuốc-đanh), một bên bịa đặt, nịnh hót trơ trẽn (phó may, thợ phụ). Ví dụ lí lẽ của phó may: hoa trên áo may ngược vì "những người quý phái đều mặc như thế này cả" — một lời giải thích vô lí mà Giuốc-đanh vẫn tin.
c) Lời thoại có tính chất "leo thang", đẩy mâu thuẫn và kịch tính lên cao
- Cách xưng hô tâng bốc được nâng dần theo từng bậc: "ông lớn" → "cụ lớn" → "đức ông". Mỗi lần được gọi lên một bậc, Giuốc-đanh lại thưởng tiền. Lời thoại vì thế vừa tạo nhịp tăng tiến, vừa phơi bày tận cùng thói háo danh đáng cười của nhân vật.
d) Lời thoại ngắn gọn, nhịp nhanh, nhiều câu hỏi – đáp đối chọi nhau
- Các lượt lời qua lại dồn dập, nhiều câu hỏi, câu cảm thán, tạo không khí sôi nổi, sinh động của sân khấu và làm nổi bật sự va chạm giữa các nhân vật.
Nhận xét chung: Lời thoại trong các lớp kịch vừa thể hiện sinh động tính cách từng nhân vật, vừa là nguồn gốc trực tiếp của tiếng cười phê phán — chế giễu thói học đòi làm sang của tầng lớp trưởng giả và sự xu nịnh, lừa lọc của những kẻ trục lợi.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.