Giải Bài 4 trang 73 SGK Ngữ văn 7
Đề bài
Chọn trong văn bản Bản đồ dẫn đường một câu làm đề tài cho bài nói. Lập dàn ý bài nói và tập luyện cách trình bày.
Gợi ý trả lời
Đề bài yêu cầu ba việc: (1) chọn một câu trong văn bản *Bản đồ dẫn đường* làm đề tài bài nói; (2) lập dàn ý; (3) tập luyện cách trình bày.
a) Chọn câu làm đề tài
Em chọn câu nói của ông dành cho cháu ở cuối văn bản:
> *"Cháu biết không, cuộc sống là một hành trình thú vị và không dễ dàng. Để tìm đường đi cho mình trong cuộc sống, cháu cần biết mình là ai, mình muốn trở thành con người như thế nào."* — hay gọn hơn, đề tài là: "Mỗi người cần tự vẽ tấm bản đồ dẫn đường cho cuộc đời mình."
Lí do chọn: câu này nêu ý tưởng trung tâm của văn bản (tấm "bản đồ" chính là quan niệm về bản thân và về cuộc sống), gần gũi với lứa tuổi học sinh đang bắt đầu suy nghĩ về ước mơ, con đường của mình nên dễ nói, dễ liên hệ.
b) Lập dàn ý bài nói
*Mở đầu:*
- Chào người nghe, giới thiệu đề tài: ý nghĩa của việc mỗi người tự tìm "tấm bản đồ dẫn đường" cho cuộc đời.
- Nêu câu đã chọn và lí do khiến em suy nghĩ về nó.
*Triển khai (phần chính):*
- Giải thích hình ảnh *"bản đồ dẫn đường"*: đó không phải bản đồ địa lí mà là cách nhìn nhận về cuộc sống và về chính mình — tức là quan niệm, lí tưởng, giá trị sống của mỗi người.
- Vì sao mỗi người cần tự vẽ bản đồ ấy: không ai sống thay ta, mỗi người có hoàn cảnh, ước mơ, sở trường riêng nên không thể đi mượn con đường của người khác.
- Vẽ bản đồ bằng cách nào: hiểu *mình là ai*, *mình muốn trở thành người như thế nào*; dám thử, dám sai và tự rút kinh nghiệm; kiên trì điều chỉnh khi lạc hướng.
- Dẫn chứng/liên hệ: câu chuyện người ông trong văn bản từng tự tìm đường; liên hệ bản thân em (một ước mơ, một lựa chọn nhỏ em đang cố gắng).
*Kết thúc:*
- Khẳng định lại: tấm bản đồ quý nhất là tấm do chính mình vẽ.
- Gửi lời nhắn tới người nghe và cảm ơn.
c) Tập luyện cách trình bày
- Nói thành lời theo dàn ý (không đọc nguyên văn bài viết), trình bày trước gương hoặc người thân rồi tự rút kinh nghiệm.
- Chú ý giọng nói rõ ràng, tốc độ vừa phải, nhấn giọng ở ý quan trọng; kết hợp ánh mắt, nét mặt, cử chỉ tay tự nhiên.
- Canh thời gian (khoảng 3–5 phút), chuẩn bị trả lời câu hỏi và phản hồi lịch sự khi người nghe trao đổi.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.