Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập hai

Giải Câu hỏi 5 trang 66 SGK Ngữ văn 7

Nói với con (Y Phương)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Nêu cảm nhận của em về nghệ thuật của bài thơ.
(văn bản: Nói với con (Y Phương))

Gợi ý trả lời

Câu hỏi 5 (trang 67): Nêu cảm nhận của em về nghệ thuật của bài thơ.

Bài thơ *Nói với con* của Y Phương có nhiều nét nghệ thuật đặc sắc, góp phần thể hiện tình cảm gia đình ấm cúng và niềm tự hào về quê hương, dân tộc:

a) Thể thơ tự do, số tiếng trong câu linh hoạt

- Bài thơ viết theo thể tự do, câu dài câu ngắn đan xen, nhịp điệu thay đổi tự nhiên như lời nói thường, như lời tâm tình thủ thỉ của người cha dành cho con. Nhờ đó cảm xúc được bộc lộ một cách chân thành, tự nhiên, không gò bó.

b) Hình ảnh thơ mộc mạc, cụ thể mà giàu sức gợi

- Nhà thơ sử dụng những hình ảnh gần gũi, bình dị của cuộc sống miền núi: "chân phải bước tới cha / chân trái bước tới mẹ", "đan lờ cài nan hoa", "vách nhà ken câu hát", "rừng cho hoa", "con đường cho những tấm lòng"… Những hình ảnh ấy vừa cụ thể, vừa mang ý nghĩa biểu tượng về gia đình, quê hương và tấm lòng người "đồng mình".

c) Cách nói, cách tư duy giàu hình ảnh của người miền núi

- Bài thơ mang đậm màu sắc dân tộc miền núi qua cách gọi "người đồng mình", qua lối diễn đạt chân chất, hồn nhiên: "Người đồng mình thương lắm con ơi", "Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương". Cách nói ví von, cụ thể hóa những điều trừu tượng (nỗi vất vả, ý chí, tâm hồn) tạo nên nét độc đáo, mộc mạc mà sâu sắc.

d) Giọng điệu tha thiết, trìu mến; kết cấu theo mạch cảm xúc tăng tiến

- Giọng thơ thiết tha, trìu mến như lời dặn dò, nhắn nhủ của cha với con. Bài thơ đi từ tình cảm gia đình ấm êm đến niềm tự hào về sức sống, ý chí của "người đồng mình", rồi kết lại bằng lời dặn con phải tự tin, vững bước trên đường đời. Mạch cảm xúc phát triển tự nhiên, từ cụ thể đến khái quát, làm nổi bật chủ đề của bài thơ.

đ) Biện pháp tu từ phong phú

- Điệp ngữ ("người đồng mình"), so sánh, ẩn dụ ("Sống như sông như suối", "đục đá kê cao quê hương")… được sử dụng linh hoạt, làm tăng sức gợi hình, gợi cảm và khắc sâu tình cảm, ý nghĩa mà người cha muốn gửi gắm.

→ Cảm nhận chung: Bằng thể thơ tự do, hình ảnh mộc mạc mà giàu sức gợi, cách nói đậm chất miền núi cùng giọng điệu tha thiết, bài thơ đã thể hiện thành công tình cảm gia đình ấm áp và niềm tự hào về quê hương, dân tộc; nhắc nhở mỗi người biết yêu thương, gắn bó và tự hào với cội nguồn của mình.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.