Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập một

Giải Câu 2 trang 91 SGK Ngữ văn 7

Mùa xuân nho nhỏ (Thanh Hải)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Cảm xúc của nhà thơ trước vẻ đẹp của mùa xuân được thể hiện như thế nào qua những dòng thơ: Ơi, con chim chiền chiện/ Hót chi mà vang trời/ Từng giọt long lanh rơi/ Tôi đưa tay tôi hứng?
(văn bản: Mùa xuân nho nhỏ – Thanh Hải)

Gợi ý trả lời

Phân tích cảm xúc của nhà thơ qua khổ thơ:

*Ơi, con chim chiền chiện / Hót chi mà vang trời / Từng giọt long lanh rơi / Tôi đưa tay tôi hứng.*

a) Cảm xúc say mê, nâng niu trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên

- Nhà thơ reo lên bằng tiếng gọi tha thiết, thân thương: thán từ "Ơi" cùng câu hỏi tu từ "Hót chi mà vang trời" mang đậm giọng điệu ngọt ngào của người xứ Huế. Qua đó, Thanh Hải bộc lộ niềm vui sướng, trìu mến khi lắng nghe tiếng chim chiền chiện — âm thanh rộn rã, tràn đầy sức sống báo hiệu mùa xuân.

- Nhà thơ không chỉ ngắm nhìn mà còn trò chuyện trực tiếp với thiên nhiên như với người bạn, cho thấy một tâm hồn chan hòa, gắn bó, yêu tha thiết cảnh sắc quê hương, đất nước.

b) Cảm xúc trân trọng, nâng niu được thể hiện qua nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác

- Hình ảnh "Từng giọt long lanh rơi" là hình ảnh ẩn dụ đặc sắc. "Giọt long lanh" có thể hiểu là giọt sương, giọt mưa xuân, nhưng gắn với mạch thơ, đó còn là giọt âm thanh tiếng chim.

- Tác giả dùng biện pháp ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: tiếng chim vốn nghe bằng thính giác được chuyển thành "giọt" nhìn thấy (thị giác) rồi "đưa tay hứng" (xúc giác). Âm thanh vô hình bỗng trở nên hữu hình, có hình khối, lấp lánh, có thể nâng niu trong lòng bàn tay.

- Động tác "Tôi đưa tay tôi hứng" (điệp từ "tôi") diễn tả thái độ trân trọng, nâng niu, muốn thu nhận trọn vẹn vẻ đẹp tinh túy của mùa xuân. Nhà thơ như muốn giữ lại từng khoảnh khắc đẹp đẽ ấy.

c) Khái quát

- Bằng những hình ảnh tươi sáng, âm thanh rộn rã cùng nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác và giọng điệu thiết tha, khổ thơ thể hiện cảm xúc say sưa, ngây ngất, nâng niu, trân trọng của nhà thơ trước vẻ đẹp tràn đầy sức sống của mùa xuân thiên nhiên, đất trời. Đó cũng là biểu hiện của một tâm hồn yêu đời, yêu cuộc sống tha thiết.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.