Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập một

Giải Bài 2 trang 84 SGK Ngữ văn 7

Bài 3. Cội nguồn yêu thương   Gợi ý trả lời

Đề bài

Chọn một nhân vật văn học em yêu thích và thực hiện các yêu cầu sau:

a. Liệt kê một số chi tiết tiêu biểu được tác giả sử dụng để miêu tả nhân vật (kẻ bảng vào vở theo mẫu sau và điền thông tin như gợi ý).

Hồ sơ nhân vật:...

| Cách miêu tả nhân vật | Chi tiết trong tác phẩm |
| --- | --- |
| Ngoại hình | |
| Hành động | |
| Ngôn ngữ | |
| Nội tâm | |
| Mối quan hệ với các nhân vật khác | |
| Lời người kể chuyện nhận xét trực tiếp về nhân vật | |

b. Từ bảng đã hoàn thành, hãy chỉ ra đặc điểm của nhân vật.

Gợi ý trả lời

Đề bài yêu cầu lập "Hồ sơ nhân vật" và rút ra đặc điểm của một nhân vật văn học em yêu thích. Ở đây, em chọn nhân vật thầy Đuy-sen trong văn bản *Người thầy đầu tiên* (Trin-ghi-dơ Ai-ma-tốp) — văn bản thuộc chính Bài 3. *Cội nguồn yêu thương*.

### a. Liệt kê chi tiết tiêu biểu miêu tả nhân vật (Hồ sơ nhân vật)

Hồ sơ nhân vật: Thầy Đuy-sen — người thầy đầu tiên dựng trường, dạy chữ cho lũ trẻ nghèo ở làng Ku-ku-rêu.

| Cách miêu tả nhân vật | Chi tiết trong tác phẩm |
| --- | --- |
| Ngoại hình | Truyện hầu như không tả ngoại hình cụ thể; thầy hiện lên qua dáng vẻ lam lũ, xắn quần cao, lưng cõng đá, bế và cõng học trò qua con suối lạnh buốt mùa đông. |
| Hành động | Một mình sửa sang cái lò bỏ hoang thành lớp học; bế các em nhỏ qua suối trên lưng; lấy đá và những tảng đất cỏ đắp thành các ụ nhỏ để các em đi đỡ bị ngã; cùng An-tư-nai trồng hai cây phong non trên đồi. |
| Ngôn ngữ | Lời nói ấm áp, động viên: thầy hứa sẽ cố gắng để các em được đi học, nói về một ngày mai tươi sáng; khi An-tư-nai ngã ở suối, thầy ân cần hỏi han, an ủi "em sẽ khỏi thôi". |
| Nội tâm | Tận tụy, hết lòng vì học trò; dù bị những kẻ nhà giàu chế giễu, thầy vẫn kiên trì, lặng lẽ làm việc; nghẹn ngào, xúc động trước tương lai của bọn trẻ. |
| Mối quan hệ với các nhân vật khác | Với An-tư-nai: như một người cha, người thân yêu nhất — chính thầy đã thắp lên trong em niềm tin và ước mơ đi học. Với dân làng: nhẫn nhịn trước sự giễu cợt của bọn nhà giàu. |
| Lời người kể chuyện nhận xét trực tiếp về nhân vật | An-tư-nai (người kể chuyện) hồi tưởng với lòng biết ơn sâu sắc, khẳng định thầy Đuy-sen là "người thầy đầu tiên", người đã khai sáng cuộc đời mình; giọng kể trân trọng, cảm phục trước tấm lòng của thầy. |

### b. Đặc điểm của nhân vật

Từ bảng trên, có thể thấy thầy Đuy-sen hiện lên chủ yếu qua hành động, ngôn ngữ và cảm nhận của người kể chuyện (chứ không qua ngoại hình). Những chi tiết ấy làm nổi bật các đặc điểm:

- Giàu lòng yêu thương, tận tụy với học trò: thầy không quản gian khó, tự tay dựng lớp, cõng trò qua suối, đắp đường cho các em khỏi ngã.
- Kiên trì, giàu nghị lực và niềm tin: dù bị chế giễu, thầy vẫn lặng lẽ, bền bỉ làm việc vì tương lai của bọn trẻ.
- Nhân hậu, cao đẹp về nhân cách: thầy gieo vào lòng An-tư-nai ước mơ và ánh sáng tri thức, trở thành người thầy đầu tiên đáng kính, đáng biết ơn suốt đời.

→ Thầy Đuy-sen là hình tượng người thầy mẫu mực, kết tinh của tình yêu thương và sự hi sinh thầm lặng — đúng với chủ đề *Cội nguồn yêu thương* của bài học.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.