Giải Câu 4 trang 27 SGK Ngữ văn 7
Đề bài
Đọc bốn khổ thơ cuối và thực hiện các yêu cầu sau:
a. Chỉ ra những hình ảnh so sánh được nhà thơ sử dụng để miêu tả dải Ngân Hà và các chòm sao Thần Nông, Đại Hùng; sao Hôm.
b. Tìm nét chung ở những hình ảnh so sánh trên.
c. Chọn phân tích một vài chi tiết gợi tả đặc sắc.
(văn bản: Ngàn sao làm việc)
Gợi ý trả lời
## Câu 4 — Văn bản *Ngàn sao làm việc* (Võ Quảng)
### a. Những hình ảnh so sánh
- Dải Ngân Hà: được hình dung như một dòng sông (sông Ngân) lấp lánh chảy giữa trời — cái "mặt nước" để muôn ngàn ngôi sao soi cá, tát nước, bắt tôm cua.
- Chòm sao Thần Nông: được so sánh với một *chiếc vó bằng vàng* đang tỏa rộng ra để đón; những ngôi sao dọc ngang xung quanh thì như tôm, cua bơi lội:
*"Sao Thần Nông tỏa rộng / Chiếc vó bằng vàng / Đón những sao dọc ngang / Như tôm cua bơi lội."*
- Nhóm sao Đại Hùng: được so sánh với một chiếc gàu đang cần mẫn tát nước (chòm sao có hình dáng cong như chiếc gàu).
- Sao Hôm: được so sánh với ngọn đuốc (đèn) soi cá, chiếu sáng mặt nước.
### b. Nét chung
Tất cả hình ảnh dùng để so sánh (dòng sông, chiếc vó, tôm cua, chiếc gàu, ngọn đuốc soi cá) đều lấy từ công việc và cảnh vật lao động quen thuộc nơi làng quê sông nước — việc của người nông dân, dân chài: bắt tôm cá, tát nước, soi cá ban đêm. Nhờ đó mỗi ngôi sao, mỗi chòm sao hiện lên như một người lao động cần mẫn, say mê làm việc; bầu trời đêm trở thành một "công trường" nhộn nhịp, đúng với nhan đề *Ngàn sao làm việc*.
### c. Phân tích một vài chi tiết đặc sắc
- Hình ảnh nhóm Đại Hùng như chiếc gàu mải miết tát nước rất đặc sắc: chòm sao cong như chiếc gàu, lại được gán cho sự chăm chỉ, bền bỉ của người lao động — khiến vật vô tri mà như có hồn, có tính cách.
- Hình ảnh sao Hôm như ngọn đuốc đèn soi cá gợi tả ánh sáng của sao vừa sáng vừa ấm áp, gần gũi; phép so sánh biến ánh sao xa xôi thành ngọn đuốc thân thuộc nơi làng quê sông nước, khiến bầu trời và mặt đất như hòa làm một.
→ Các chi tiết cho thấy tài quan sát tinh tế, trí tưởng tượng phong phú và tình yêu thiên nhiên, yêu lao động, cái nhìn trong trẻo của nhà thơ.
*(Lưu ý khi dùng: cần đối chiếu các câu trích và từ ngữ — ví dụ "chiếc gàu dai" hay "gàu sòng", các dòng về Đại Hùng và sao Hôm — với đúng bản in trong SGK trước khi chép nguyên văn.)*
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.