Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập một

Giải Bài 2 trang 16 SGK Ngữ văn 7

Bầy chim chìa vôi (Nguyễn Quang Thiều)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Chỉ ra đâu là lời người kể chuyện, đâu là lời nhân vật trong đoạn văn sau:
c.
– Thế mà qua một đêm, trời bỗng đổi gió bấc, rồi cái lạnh ở đâu đến làm cho người ta tưởng đang ở giữa mùa đông rét mướt.
– Thế mà qua một đêm mưa rào, trời bỗng đổi gió bấc, rồi cái lạnh ở đâu đến làm cho người ta tưởng đang ở giữa mùa đông rét mướt.
(Thạch Lam, Gió lạnh đầu mùa)

d.
– Trên nóc một lô cốt, người phụ nữ trẻ đang phơi thóc.
– Trên nóc một lô cốt cũ kề bên một xóm nhỏ, người phụ nữ trẻ đang phơi thóc.
(Trần Hoài Dương, Miền xanh thẳm)
(văn bản: Bầy chim chìa vôi (trích Mùa hoa cải bên sông) - Nguyễn Quang Thiều)

Gợi ý trả lời

Yêu cầu: So sánh hai câu trong mỗi cặp và nhận xét tác dụng của việc mở rộng trạng ngữ của câu bằng cụm từ. Trong mỗi cặp, câu thứ hai được mở rộng trạng ngữ (thành phần in đậm) so với câu thứ nhất.

c)

- Câu 1: *Thế mà qua một đêm, trời bỗng đổi gió bấc...* → trạng ngữ chỉ thời gian là cụm danh từ "một đêm".
- Câu 2: *Thế mà qua một đêm mưa rào, trời bỗng đổi gió bấc...* → trạng ngữ được mở rộng thành "một đêm mưa rào" (thêm thông tin "mưa rào").

→ Tác dụng: Việc mở rộng trạng ngữ giúp câu văn cung cấp thông tin cụ thể, rõ ràng hơn về hoàn cảnh thời gian: không chỉ cho biết "qua một đêm" mà còn cho biết đó là một đêm *có mưa rào*. Nhờ đó, người đọc hiểu rõ hơn lí do vì sao trời đột ngột đổi gió bấc và trở lạnh, khiến câu văn sinh động, giàu sức gợi hơn.

d)

- Câu 1: *Trên nóc một lô cốt, người phụ nữ trẻ đang phơi thóc.* → trạng ngữ chỉ nơi chốn là cụm danh từ "một lô cốt".
- Câu 2: *Trên nóc một lô cốt cũ kề bên một xóm nhỏ, người phụ nữ trẻ đang phơi thóc.* → trạng ngữ được mở rộng thành "một lô cốt cũ kề bên một xóm nhỏ".

→ Tác dụng: Việc mở rộng trạng ngữ giúp miêu tả nơi chốn cụ thể, chi tiết hơn: lô cốt ấy đã *cũ* và nằm *kề bên một xóm nhỏ*. Nhờ đó khung cảnh hiện ra rõ ràng, sinh động, gợi được cả dấu ấn thời gian lẫn không gian làng quê quanh đó.

Nhận xét chung: Mở rộng trạng ngữ của câu bằng cụm từ làm cho thông tin về thời gian, nơi chốn trở nên cụ thể, chi tiết và giàu hình ảnh hơn, giúp câu văn diễn đạt đầy đủ, sinh động hơn so với câu có trạng ngữ ngắn gọn.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.