Giải Câu 4 trang 59 SGK Ngữ văn 7
Đề bài
Cháu biết không, tấm bản đồ của ông lúc ấy thật sự bế tắc – "ông" đã tâm sự với "cháu" như vậy. Theo em, vì sao "ông" bế tắc trong việc tìm kiếm tấm bản đồ của riêng mình? Kinh nghiệm ấy của "ông" có thể giúp "cháu" rút ra được bài học gì?
(văn bản: Bản đồ dẫn đường (Đa-ni-en Gốt-li-ép))
Gợi ý trả lời
Vì sao "ông" bế tắc trong việc tìm kiếm tấm bản đồ của riêng mình?
"Ông" bế tắc vì ngay từ đầu, "tấm bản đồ" được vẽ nên trong tâm trí ông chính là cách nhìn của mẹ ông về cuộc đời – một cái nhìn bi quan, đầy cảnh giác và không mấy tin tưởng. Mẹ ông luôn nhìn cuộc sống như một nơi đầy hiểm nguy, con người phải luôn đề phòng để tồn tại. Tấm bản đồ ấy được truyền lại cho ông một cách vô thức, nên trong một thời gian dài ông cứ men theo nó mà đi.
Tuy nhiên, khi lớn lên và tự trải nghiệm, ông nhận ra tấm bản đồ ấy không trùng khớp với những gì ông thật sự cảm nhận và tin tưởng về cuộc đời. Ông thấy cuộc sống vẫn có những điều tốt đẹp, con người vẫn đáng để tin yêu – khác hẳn với bản đồ mà mẹ đã trao. Chính sự mâu thuẫn giữa tấm bản đồ "vay mượn" từ người khác và tiếng nói thật trong lòng mình đã khiến ông rơi vào bế tắc: ông không biết nên tin vào tấm bản đồ có sẵn hay tin vào chính trái tim, trải nghiệm của bản thân.
Nói cách khác, ông bế tắc vì:
- Tấm bản đồ ông đang dùng là của người khác (của mẹ), không phải do chính ông vẽ nên.
- Nó không phản ánh đúng quan niệm, niềm tin và cách nhìn cuộc đời của riêng ông.
Bài học "cháu" có thể rút ra từ kinh nghiệm ấy:
- a) Mỗi người cần tự vẽ cho mình "tấm bản đồ" của riêng mình, tức là tự xác lập quan niệm, lẽ sống và cách nhìn cuộc đời dựa trên chính trải nghiệm và suy nghĩ của bản thân, thay vì sao chép hoàn toàn cách nhìn của người khác, dù đó là người thân yêu.
-
b) Phải biết lắng nghe tiếng nói từ bên trong mình – từ chính trái tim, cảm nhận và trải nghiệm riêng – để tìm ra con đường phù hợp, bởi không ai có thể đi trọn cuộc đời bằng tấm bản đồ của người khác.
-
c) Việc tìm kiếm tấm bản đồ cho riêng mình là một hành trình khó khăn, có thể gặp bế tắc, nhưng đó là điều cần thiết và đáng giá để mỗi người thật sự sống cuộc đời của chính mình, trưởng thành và tự chủ.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.