Giải Bài 1 trang 58 SGK Ngữ văn 7
Đề bài
Nêu tác dụng của cách mở đầu văn bản bằng việc kể lại câu chuyện có tính chất ngụ ngôn.
(văn bản: Bản đồ dẫn đường (Đa-ni-en Gốt-li-ép), Những bức thư gửi cháu Sam, Thông điệp cuộc sống)
Gợi ý trả lời
Phân tích tác dụng của cách mở đầu văn bản bằng câu chuyện có tính chất ngụ ngôn
Văn bản *Bản đồ dẫn đường* (Đa-ni-en Gốt-li-ép) mở đầu bằng cách kể lại câu chuyện ngụ ngôn về một người đánh mất chìa khóa trong nhà nhưng lại ra chỗ sáng dưới cột đèn ngoài đường để tìm, vì ở đó "sáng hơn". Cách mở đầu này có những tác dụng sau:
a) Thu hút, gây hứng thú cho người đọc (người nghe): Câu chuyện ngụ ngôn ngắn gọn, dí dỏm, có tình huống bất ngờ và hơi phi lí khiến người đọc tò mò, bị cuốn vào văn bản ngay từ những dòng đầu tiên, thay vì mở đầu bằng lí lẽ khô khan, trừu tượng.
b) Nêu vấn đề một cách tự nhiên, dễ hiểu: Thông qua hình ảnh cụ thể (tìm chìa khóa dưới cột đèn), tác giả dẫn dắt người đọc đến vấn đề trừu tượng cần bàn luận — đó là cách mỗi người tìm kiếm ý nghĩa, mục đích và phương hướng cho cuộc đời mình. Câu chuyện đóng vai trò như một hình ảnh ẩn dụ, làm "điểm tựa" để triển khai vấn đề.
c) Hàm chứa bài học, tăng sức thuyết phục: Vì mang tính ngụ ngôn, câu chuyện gợi ra bài học sâu sắc: nhiều khi con người tìm kiếm câu trả lời ở nơi dễ dàng, quen thuộc (bên ngoài) thay vì ở đúng nơi cần tìm (bên trong chính mình). Bài học ấy khiến lí lẽ của tác giả về "tấm bản đồ dẫn đường" trở nên thấm thía, giàu sức gợi và đáng tin cậy hơn.
d) Tạo sự gần gũi, phù hợp với đối tượng người nghe: Đây là bức thư ông viết cho cháu (Sam), nên mở đầu bằng một câu chuyện nhẹ nhàng, giàu hình ảnh giúp lời khuyên trở nên thân mật, dễ tiếp nhận, tránh giáo huấn cứng nhắc.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.