Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập một

Giải Bài 2 trang 55 SGK Ngữ văn 7

Củng cố, mở rộng (Bài 2. Khúc nhạc tâm hồn)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Nhà thơ Thế Lữ từng viết: "Với Nàng Thơ, tôi có đàn muôn điệu" (Cây đàn muôn điệu). Qua những văn bản thơ được học trong bài này, theo em, người đọc có thể nghe được những điệu đàn nào của tâm hồn con người?

Gợi ý trả lời

Bài 2 "Khúc nhạc tâm hồn" có hai văn bản thơ được học là "Đồng dao mùa xuân" (Nguyễn Khoa Điềm) và "Gặp lá cơm nếp" (Thanh Thảo). Mượn ý thơ Thế Lữ "Với Nàng Thơ, tôi có đàn muôn điệu", qua hai văn bản này người đọc có thể nghe được những "điệu đàn" sau của tâm hồn con người:

a) Điệu đàn của lòng biết ơn và niềm tiếc thương, ngợi ca những người lính đã hi sinh (từ bài *Đồng dao mùa xuân*)
- Bài thơ dựng lên hình ảnh người lính trẻ "chưa một lần yêu / cà phê chưa uống / còn mê thả diều" đã ngã xuống nơi chiến trường, mãi mãi nằm lại "dưới cội mai vàng".
- Qua đó, người đọc nghe được tiếng lòng xót xa, thương tiếc trước sự hi sinh của các anh, đồng thời là niềm trân trọng, biết ơn và ngợi ca vẻ đẹp hồn nhiên, bất tử của người lính — những người đã hoá thân thành "mùa xuân" vĩnh cửu của đất nước.

b) Điệu đàn của tình mẫu tử và tình yêu quê hương, đất nước (từ bài *Gặp lá cơm nếp*)
- Trên đường hành quân, người con tình cờ gặp lá cơm nếp, mùi xôi quen thuộc gợi nhớ "bát xôi mùa gặt / mùi xôi sao lạ lùng" và hình ảnh "mẹ già và đất nước / chia đều nỗi nhớ thương".
- Qua đó, người đọc nghe được điệu đàn thiết tha của nỗi nhớ mẹ, tình mẫu tử sâu nặng, hoà quyện cùng nỗi nhớ và tình yêu quê hương, đất nước trong trái tim người lính.

Khái quát: Như cây đàn muôn điệu của Thế Lữ, thơ trong bài học ngân lên nhiều cung bậc cảm xúc đẹp đẽ của tâm hồn con người: lòng biết ơn, niềm tiếc thương và tự hào về người lính; tình mẫu tử thiêng liêng; và tình yêu quê hương, đất nước. Đó đều là những tình cảm cao đẹp, giúp tâm hồn người đọc thêm phong phú, biết yêu thương và trân trọng cuộc sống.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.