Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập hai

Giải Câu 5 trang 122 SGK Ngữ văn 7

Ôn tập học kì II   Gợi ý trả lời

Đề bài

Cầu tiến, vị thế, viện dẫn là ba trong nhiều từ được dùng trong văn bản có các yếu tố Hán Việt thông dụng. Nêu cách hiểu của em về nghĩa của những yếu tố Hán Việt tạo nên các từ đó và giải thích nghĩa của từng từ.

Gợi ý trả lời

a) Từ *cầu tiến* (求進)

- Yếu tố cầu: có nghĩa là *tìm, mong muốn, theo đuổi* điều gì đó.
- Yếu tố tiến: có nghĩa là *tiến lên, tiến bộ, vươn lên* phía trước.

→ Nghĩa của từ cầu tiến: *mong muốn vươn lên, cố gắng để ngày càng tiến bộ, tốt đẹp hơn*. (Ví dụ: một người cầu tiến là người luôn nỗ lực học hỏi để tiến bộ.)

b) Từ *vị thế* (位勢)

- Yếu tố vị: có nghĩa là *vị trí, chỗ đứng, ngôi vị*.
- Yếu tố thế: có nghĩa là *thế lực, thế đứng, sức mạnh và tư thế* của một người/sự vật.

→ Nghĩa của từ vị thế: *vị trí, chỗ đứng của một người (hay một sự vật) trong mối quan hệ, sự so sánh với những người (sự vật) khác; địa vị kèm theo thế đứng của mình*. (Ví dụ: khẳng định vị thế của mình trong tập thể.)

c) Từ *viện dẫn* (援引)

- Yếu tố viện: có nghĩa là *dẫn ra, nêu ra, nhờ đến, cầu đến* để làm chỗ dựa.
- Yếu tố dẫn: có nghĩa là *dẫn ra, đưa ra, kéo đến*.

→ Nghĩa của từ viện dẫn: *dẫn ra, nêu ra những dẫn chứng, lí lẽ, điều khoản… để làm căn cứ chứng minh hoặc thuyết phục người khác*. (Ví dụ: viện dẫn quy định để bảo vệ ý kiến của mình.)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.