Giải Câu 1 trang 121 SGK Ngữ văn 7
Đề bài
NGỮ LIỆU: […] thành công hay thất bại. Người có tinh thần cầu tiến luôn biết tự chịu trách nhiệm với mọi hành động và kết quả mà mình nhận được.
Chỉ khi dám tự chịu trách nhiệm, mới tự tin đặt mình vào vị thế chủ động, tự chủ, đầy quyền lực để hành động, nhằm thay đổi hoàn cảnh hiện tại theo hướng mong muốn của mình. Cổ nhân có câu: "Tiên trách kỉ, hậu trách nhân". Sự biện minh, đổ lỗi đồng nghĩa với việc đặt mình vào tình thế bị động, yếu đuối, tự thấy mình bất lực trước sự việc, đánh mất dần sức mạnh bản thân, nên không khỏi trả giá đắt vì tự huỷ hoại quyền làm chủ cuộc đời mình. Khổng Tử dạy: "Người khôn ngoan tự hỏi nguyên do lỗi lầm ở bản thân, kẻ khờ dại hỏi nguyên do ở kẻ khác". Không nên viện dẫn bất kì lí do nào để biện minh về sự thất bại hay những gì mình không đạt được.
[…] Khi không dám nhìn nhận sự thật về sự yếu kém của bản thân, thì trách nhiệm cá nhân được trút lên bất kì ai hay sự việc nào liên quan. Sự thật có tệ hại thế nào chăng nữa thì nó vẫn tồn tại, không có lời biện minh hùng hồn nào có thể thay đổi nó, do đó, thay vì tìm cách biện minh hay đổ lỗi, cần nghiêm túc tự kiểm điểm bản thân mình trước. Dù có cố gắng tự biện minh và tìm ra bao nhiêu lỗi lầm ở người khác để đổ lỗi thì kết quả cũng không hề thay đổi, mà chỉ gây ra thêm những mối bất đồng, dẫn đến phá huỷ mối quan hệ. Vì vậy, mỗi khi làm điều gì mà không được như ý thì cũng đừng phàn nàn sai đối tượng.
Con người không thể thay đổi hoàn cảnh khách quan, không gian hay thời gian, nhưng bất kì ai cũng hoàn toàn có thể tự thay đổi bản thân mình, nếu muốn. Chỉ khi nhìn thẳng vào trách nhiệm của mình mới có thể tìm ra được giải pháp tích cực để không lặp lại điều bất lợi và không ngừng hoàn thiện bản thân.
(Trần Thượng Tuấn – Nguyễn Minh Huy, 8 kĩ năng mềm thiết yếu – chìa khoá đến thành công, NXB Lao động, Hà Nội, 2015, tr. 126 – 128)
Văn bản trên thuộc loại văn bản gì?
A. Văn bản thông tin
B. Văn bản nghị luận
C. Văn bản văn học
Theo tác giả, mỗi người cần "tự chịu trách nhiệm" về những sai lầm của bản thân để đạt được mục đích chính gì?
A. Từng bước hoàn thiện bản thân
B. Biết khoan dung với người khác
C. Đạt được thành công về sau
D. Thiết lập những quan hệ tốt
Gợi ý trả lời
Câu a) Văn bản trên thuộc loại văn bản gì?
Văn bản bàn về một vấn đề trong đời sống: tinh thần cầu tiến và việc dám tự chịu trách nhiệm. Tác giả nêu ý kiến (luận điểm), đưa ra lí lẽ ("Chỉ khi dám tự chịu trách nhiệm, mới tự tin đặt mình vào vị thế chủ động…") và bằng chứng (câu nói của cổ nhân "Tiên trách kỉ, hậu trách nhân", lời dạy của Khổng Tử) để thuyết phục người đọc. Đây là những đặc điểm của văn bản nghị luận.
→ Chọn B. Văn bản nghị luận.
Câu
b) Theo tác giả, mỗi người cần "tự chịu trách nhiệm" về những sai lầm của bản thân để đạt được mục đích chính gì?
Câu kết của văn bản nêu rõ mục đích: "Chỉ khi nhìn thẳng vào trách nhiệm của mình mới có thể tìm ra được giải pháp tích cực để không lặp lại điều bất lợi và *không ngừng hoàn thiện bản thân*." Như vậy, mục đích chính mà tác giả hướng tới là từng bước hoàn thiện bản thân, chứ không phải khoan dung với người khác, thiết lập quan hệ tốt hay trực tiếp đạt thành công.
→ Chọn A. Từng bước hoàn thiện bản thân.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.