Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập hai

Giải Câu 3 trang 106 SGK Ngữ văn 7

Văn bản nghị luận phân tích một tác phẩm văn học (Quê nội của Võ Quảng)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Hãy tìm những lí lẽ, bằng chứng được người viết sử dụng nhằm làm sáng tỏ ý kiến về các đặc điểm của tác phẩm Quê nội. Cách trình bày bằng chứng của người viết có điều gì đáng chú ý?
(văn bản: Bàn về văn học thiếu nhi (Trần Thanh Địch))

Gợi ý trả lời

## Câu 3 (trang 107) — Lí lẽ, bằng chứng và cách trình bày bằng chứng

Trong văn bản *Bàn về văn học thiếu nhi*, Trần Thanh Địch đưa ra một số ý kiến về đặc điểm của *Quê nội* (Võ Quảng), và với mỗi ý kiến đều kèm theo lí lẽ và bằng chứng để làm sáng tỏ. Có thể hệ thống lại như sau:

a) Ý kiến về *nội dung – bối cảnh* của tác phẩm
- Ý kiến: *Quê nội* kể lại cuộc sống ở một làng quê trong những ngày đầu sau Cách mạng tháng Tám.
- Lí lẽ: Câu chuyện xảy ra trong khung cảnh quê hương thân thuộc, gắn với không khí đổi đời của làng xóm.
- Bằng chứng: khung cảnh làng Hòa Phước bên dòng sông Thu Bồn; cuộc sống mới của người dân sau khi giành được chính quyền — những chi tiết, sự việc được người viết tóm lược lại từ tác phẩm.

b) Ý kiến về *nhân vật* của tác phẩm
- Ý kiến: Nhân vật trung tâm của *Quê nội* là những người nhỏ tuổi.
- Lí lẽ: Đó là những người nhỏ tuổi nhưng không hề “nhỏ bé” — các em sớm có ý thức công dân, hăng hái góp sức vào công việc chung của làng, của cách mạng.
- Bằng chứng: hai nhân vật chính Cục và Cù Lao (ham học hỏi, giàu tình cảm, biết lo việc chung) cùng những người lớn như chú Năm Mùi, anh Bốn Linh, chị Ba… được dẫn ra để chứng minh mỗi nhân vật đều có nét tính cách riêng, đáng yêu, đáng quý và đều mang tấm lòng yêu quê hương, đất nước.

c) Ý kiến đánh giá chung về *giá trị* tác phẩm
- Ý kiến: *Quê nội* là tác phẩm thành công, có sức hấp dẫn, gần gũi với thiếu nhi.
- Lí lẽ: Nhờ chọn được đề tài, nhân vật và cách kể gần gũi, tác phẩm vừa chân thực vừa giàu chất thơ.
- Bằng chứng: chính các chi tiết về nhân vật và đời sống làng quê đã dẫn ở trên được dùng làm cơ sở cho lời khẳng định.

d) Điều đáng chú ý trong *cách trình bày bằng chứng*
- Người viết không trích dẫn nguyên văn từng đoạn trong tác phẩm, mà kể lại, tóm lược các chi tiết, nhân vật, sự việc rồi đan xen ngay với lời bình, lời phân tích của mình.
- Vì thế lí lẽ và bằng chứng gắn chặt, đi liền nhau: mỗi ý kiến vừa nêu ra là lập tức có bằng chứng cụ thể đi kèm để soi sáng, khiến lập luận mạch lạc, chặt chẽ và giàu sức thuyết phục.
- Cách trình bày này cho thấy người viết am hiểu sâu sắc tác phẩm, biết chọn lọc chi tiết tiêu biểu thay vì liệt kê dàn trải — một nét đặc trưng của văn nghị luận phân tích tác phẩm văn học.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.