Giải Bài 1 trang 83 SGK Ngữ văn 7
Đề bài
Kẻ bảng sau vào vở. Ghi những từ ngữ, nội dung có cước chú trong văn bản Thuỷ tiên tháng Một vào các cột phù hợp.
| Từ ngữ được giải thích nghĩa | Đối tượng được cung cấp thông tin về xuất xứ | Sự vật, hiện tượng được miêu tả, giải thích |
| --- | --- | --- |
| – Thái cực
… | – Ảnh của Quốc Trung
… | – Min-ne-xô-ta
… |
(văn bản: Thuỷ tiên tháng Một (Thô-mát L. Phrít-man))
Gợi ý trả lời
Nhắc lại yêu cầu: Đọc các cước chú (chú thích ở chân trang) trong văn bản *Thuỷ tiên tháng Một* của Thô-mát L. Phrít-man, rồi xếp từng cước chú vào đúng cột theo chức năng của nó.
Trước hết cần phân biệt ba loại cước chú:
- Giải thích nghĩa của từ ngữ: chú thích cho biết một từ (thường là từ khó, từ mượn, thuật ngữ) *có nghĩa là gì*.
- Cung cấp thông tin về xuất xứ: chú thích cho biết *nguồn gốc* của tư liệu (bức ảnh, câu trích dẫn, đoạn trích…) được dùng trong bài.
- Miêu tả, giải thích sự vật, hiện tượng: chú thích *giới thiệu, mô tả* một địa danh, một sự vật hay hiện tượng được nhắc tới.
Bảng đã hoàn thành:
| Từ ngữ được giải thích nghĩa | Đối tượng được cung cấp thông tin về xuất xứ | Sự vật, hiện tượng được miêu tả, giải thích |
| --- | --- | --- |
| – Thái cực<br>– Sến | – Ảnh của Quốc Trung | – Min-ne-xô-ta |
Giải thích cách xếp:
a) Cột 1 – Từ ngữ được giải thích nghĩa:
- *Thái cực*: cước chú nêu rõ đây là hai điểm, hai mặt đối lập nhau đến mức cao nhất → chú thích *nghĩa của từ*.
- *Sến*: cước chú cho biết nghĩa của từ (ướt át, uỷ mị quá mức) → cũng là chú thích *nghĩa của từ ngữ*.
b) Cột 2 – Đối tượng được cung cấp thông tin về xuất xứ:
- *Ảnh của Quốc Trung*: đây không phải giải nghĩa từ, cũng không mô tả sự vật, mà cho biết nguồn (ai chụp / nơi lấy) của bức ảnh minh hoạ trong bài → thông tin về *xuất xứ*.
c) Cột 3 – Sự vật, hiện tượng được miêu tả, giải thích:
- *Min-ne-xô-ta*: cước chú giới thiệu đây là một bang nằm ở miền trung Bắc nước Mỹ → *miêu tả, giải thích* một địa danh (sự vật) được nhắc tới trong văn bản.
Kiểm tra lại: mỗi cước chú đã được xếp đúng một cột theo đúng chức năng (giải nghĩa từ / nêu xuất xứ / miêu tả – giải thích sự vật), không có cước chú nào xếp lẫn cột.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.