Giải Câu 2 trang 46 SGK Ngữ văn 7
Đề bài
Hãy chỉ ra những biểu hiện của tâm trạng "lộn xộn, ngổn ngang" ở nhân vật "tôi" khi gió chướng về. Theo em, lí do nào khiến nhân vật "tôi" luôn mong ngóng, chờ đợi gió chướng?
(văn bản: Trở gió – Nguyễn Ngọc Tư)
Gợi ý trả lời
a) Những biểu hiện của tâm trạng "lộn xộn, ngổn ngang" ở nhân vật "tôi" khi gió chướng về
- Vừa mừng vừa bực, vừa vui vừa buồn: Nhân vật "tôi" tự nhận thấy trong lòng mình có một cảm giác "lộn xộn, ngổn ngang" rất khó gọi tên — không hẳn là vui trọn vẹn, cũng không hẳn là buồn. Khi nghe tiếng gió chướng đầu mùa, "tôi" thấy *mừng húm* vì gió về báo hiệu Tết sắp đến, nhưng ngay sau đó lại thấy *buồn, cảm giác mình bị bỏ rơi, hụt hẫng*.
- Nôn nao, lo sợ thời gian trôi nhanh: Gió chướng về nhắc nhân vật "tôi" rằng một năm sắp hết, mình lại già thêm một tuổi, thời gian qua đi mà nhiều điều còn dang dở. Vì thế trong niềm vui đón gió lại xen lẫn nỗi tiếc nuối, lo âu.
- Mâu thuẫn giữa mong chờ và sợ hãi: "Tôi" vừa mong gió chướng về tha thiết, lại vừa "sợ" nó về, bởi gió về nghĩa là một mùa, một năm nữa đã sắp đi qua. Chính sự giằng co giữa mong đợi và tiếc nuối ấy khiến tâm trạng trở nên "lộn xộn, ngổn ngang".
b) Lí do khiến nhân vật "tôi" luôn mong ngóng, chờ đợi gió chướng
- Gió chướng gắn với kí ức tuổi thơ và hương vị quê nhà: Gió chướng về là tín hiệu quen thuộc báo mùa Tết, báo mùa thu hoạch; nó gắn với bao kỉ niệm ấm áp, thân thương của tuổi thơ nơi quê hương.
- Gió chướng gợi niềm vui sum họp, no ấm: Gió về đồng nghĩa với vụ mùa chín, lúa thơm, mía ngọt, dưa hấu đỏ — cuộc sống đủ đầy, gia đình quây quần đón Tết. Vì vậy "tôi" mong gió như mong những điều tốt đẹp, hạnh phúc.
- Gió chướng là một phần tâm hồn, là nỗi nhớ quê: Dù đã đi xa, trong lòng nhân vật "tôi" vẫn luôn khắc khoải nhớ về ngọn gió quê nhà. Mong ngóng gió chướng chính là mong ngóng, nhớ thương quê hương, nhớ về gốc rễ, cội nguồn của mình.
→ Tất cả cho thấy tình yêu quê hương tha thiết và tâm hồn tinh tế, giàu cảm xúc của nhân vật "tôi".
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.