Giải Câu 2 trang 110 SGK Ngữ văn 7
Đề bài
Trong cái rét ngọt đầu xuân, sức sống của thiên nhiên và con người được khơi dậy như thế nào?
(văn bản: Tháng Giêng, mơ về trăng non rét ngọt (trích Thương nhớ Mười Hai) - Vũ Bằng)
Gợi ý trả lời
Câu 2 (trang 111): Trong cái rét ngọt đầu xuân, sức sống của thiên nhiên và con người được khơi dậy như thế nào?
Trong đoạn văn, nhà văn Vũ Bằng đã diễn tả rất tinh tế sự trỗi dậy của sức sống khi mùa xuân về. Sức sống ấy được thể hiện ở cả thiên nhiên và con người:
a) Sức sống của thiên nhiên:
- Mùa xuân đến với những dấu hiệu đặc trưng, đầy sức gợi: *"mưa riêu riêu, gió lành lạnh"*, có tiếng nhạn kêu trong đêm xanh, có tiếng trống chèo vọng lại từ những thôn xóm xa xa, có *"câu hát huê tình của cô gái đẹp như thơ mộng…"*.
- Cái rét đầu xuân không phải cái rét buốt giá mà là *"rét ngọt"* – cái rét dịu dàng, đằm thắm, như đánh thức, khơi dậy mầm sống đang ẩn tàng trong cây cỏ, đất trời.
- Thiên nhiên bừng tỉnh, căng tràn nhựa sống: nhựa sống trong cành cây, lộc non như *"căng lên"*, chực *"trồi ra"*, như *"những cái mầm non của cây cối"* đang cựa mình nảy nở.
b) Sức sống của con người:
- Mùa xuân khiến lòng người phơi phới, rạo rực, trỗi dậy một sức sống mãnh liệt. Nhà văn viết: nhựa sống *"nằm im mãi không chịu được, phải trồi ra… như con vật nằm thu hình một nơi trốn rét thấy nắng ấm trở về thì bò ra để nhảy nhót kiếm ăn"*.
- Mùa xuân như khơi dậy tình yêu thương, gắn kết con người: *"người ta muốn phát điên lên"*, *"ngồi yên không chịu được"*; lòng người thấy ấm áp, trẻ trung, yêu đời và tràn đầy khát khao sống.
- Không khí sum họp gia đình đầm ấm, thiêng liêng: bàn thờ, đèn nến, hương trầm… khiến *"lòng anh ấm lạ ấm lùng"*, tình cảm gia đình, quê hương càng thêm nồng đượm.
Nhận xét: Bằng ngòi bút tài hoa, tinh tế và tâm hồn nhạy cảm, Vũ Bằng cho thấy cái rét ngọt đầu xuân chính là nguồn sinh khí diệu kỳ: nó đánh thức, khơi dậy và làm trào dâng sức sống mãnh liệt trong cả thiên nhiên lẫn con người, khiến vạn vật và lòng người đều căng tràn nhựa sống, rạo rực yêu thương và khát khao sống đẹp.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.