Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập một

Giải Câu 4 trang 98 SGK Ngữ văn 7

Bài thơ "Đường núi" của Nguyễn Đình Thi (Vũ Quần Phương)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Theo em, vì sao Vũ Quần Phương lại khẳng định: "Cái tài của Nguyễn Đình Thi ở bài thơ này là tạo được một luồng không khí thân yêu trong trẻo run rẩy phủ lấy phong cảnh. Phong cảnh bỗng mang vị tâm hồn của tác giả."?
(văn bản: Bài thơ "Đường núi" của Nguyễn Đình Thi, bài bình của Vũ Quần Phương)

Gợi ý trả lời

Mở ý: Lời khẳng định của Vũ Quần Phương là một nhận xét tinh tế về cái hay, cái tài của Nguyễn Đình Thi trong bài thơ *Đường núi*. Em có thể lí giải vì sao ông khẳng định như vậy theo các ý sau:

a) Bài thơ không chỉ tả cảnh mà còn thấm đẫm tình cảm của tác giả

Bài thơ *Đường núi* rất ngắn, chủ yếu vẽ ra một bức tranh thiên nhiên và cuộc sống vùng núi lúc chiều về: nắng chiều, nhà sàn, tiếng suối, bước chân người về, ánh lửa, khói bếp, con đường mòn... Thế nhưng ẩn sau mỗi hình ảnh ấy đều là tình yêu tha thiết của nhà thơ dành cho quê hương, đất nước, cho cuộc sống bình dị của con người miền núi. Vì vậy Vũ Quần Phương cho rằng cảnh vật ấy được bao phủ bởi một "luồng không khí thân yêu" — tức là cái tình yêu mến, trìu mến của chính tác giả tỏa ra, thấm vào từng cảnh vật.

b) Cảm xúc ấy "trong trẻo", "run rẩy" — rất chân thật và tinh tế

- *Trong trẻo:* tình cảm của nhà thơ hồn nhiên, trong sáng, không gợn chút gì vụ lợi, giống như chính vẻ đẹp thanh sơ của buổi chiều miền núi.
- *Run rẩy:* cảm xúc dâng lên mãnh liệt, thiết tha đến mức như rung động, xao xuyến trong từng câu chữ, từng nhịp thơ. Nhịp thơ ngắn, hình ảnh nối tiếp nhau khiến người đọc cảm nhận được sự xúc động đang ngân rung trong lòng tác giả.

Chính thứ tình cảm vừa trong trẻo vừa run rẩy ấy đã "phủ lấy phong cảnh", làm cho bức tranh thiên nhiên không còn là cảnh vật vô tri mà như có hồn, có hơi thở.

c) "Phong cảnh bỗng mang vị tâm hồn của tác giả" — cảnh và tình hòa làm một

Nhờ tình yêu tha thiết đó, cảnh vật trong bài thơ được nhìn qua đôi mắt và trái tim của nhà thơ, nên mang theo tâm trạng, cảm xúc của ông. Người đọc không chỉ *thấy* cảnh mà còn *cảm* được tấm lòng yêu thương, gắn bó của tác giả với mảnh đất và con người nơi đây. Cảnh đã hòa với tình, tình gửi vào cảnh — đó chính là nét đặc sắc mà Vũ Quần Phương gọi là "cái tài" của Nguyễn Đình Thi.

Kết ý: Như vậy, Vũ Quần Phương khẳng định điều đó vì ông nhận ra tài năng của Nguyễn Đình Thi không nằm ở việc miêu tả cảnh thật nhiều, thật kĩ, mà ở chỗ bằng tình yêu chân thành, tinh tế, nhà thơ đã thổi hồn mình vào cảnh vật, khiến bức tranh thiên nhiên trở nên sống động, ấm áp và chan chứa cảm xúc.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.