Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập một

Giải Câu 5 trang 95 SGK Ngữ văn 7

Gò Me   Gợi ý trả lời

Đề bài

Nêu cảm nhận của em về tình cảm của tác giả đối với quê hương, đất nước được thể hiện trong bài thơ.
(văn bản: Gò Me (Hoàng Tố Nguyên))

Gợi ý trả lời

Bài thơ *Gò Me* của Hoàng Tố Nguyên được viết khi tác giả sống xa quê (tập kết ra Bắc), vì thế từng câu chữ đều chan chứa tình cảm sâu nặng của một người con hướng về quê hương miền Nam. Có thể cảm nhận tình cảm ấy qua những biểu hiện sau:

a) Nỗi nhớ quê hương da diết, thiết tha

- Mở đầu bài thơ là lời bộc bạch trực tiếp: *"Quê tôi đó – mặt trông ra bể"*. Hai tiếng "quê tôi" cất lên đầy tự hào và yêu thương, cho thấy quê hương luôn thường trực trong tâm trí tác giả.
- Dù ở xa, nhà thơ vẫn nhớ như in từng hình ảnh thân thuộc: ánh đèn tắt, lóe đêm đêm; con đê cát đỏ; ao làng; nhịp võng tre; tiếng hò... Nỗi nhớ cụ thể, sống động chứng tỏ tác giả gắn bó máu thịt với mảnh đất Gò Me.

b) Tình yêu, niềm tự hào trước vẻ đẹp thiên nhiên và cuộc sống quê hương

- Tác giả vẽ nên một bức tranh quê tươi sáng, trù phú, thanh bình: ruộng vây quanh, nước mặn đồng chua, mặt trời lên lấp lánh, đường làng tre rợp bóng, lúa nàng keo chói rực... Mỗi hình ảnh đều đẹp đẽ, nên thơ, cho thấy con mắt trìu mến của người yêu quê.
- Hình ảnh những cô gái Gò Me "má núng đồng tiền", "nọc cấy, tay tròn, nghiêng nón làm duyên" và tiếng hò ngọt ngào thể hiện niềm trân trọng, tự hào về con người quê hương chịu thương chịu khó mà vẫn duyên dáng, lạc quan, yêu đời.

c) Tình yêu quê hương gắn liền với tình yêu đất nước và niềm tin vào tương lai

- Điệu hò quê hương được nhắc đi nhắc lại như sợi chỉ đỏ xuyên suốt bài thơ, trở thành biểu tượng cho tâm hồn, cho cốt cách của người dân Nam Bộ và của cả dân tộc.
- Khép lại bài thơ, tác giả tự nhận mình "nằm trên võng mẹ đưa", "theo tiếng hát" của quê hương – cách nói thể hiện tấm lòng thủy chung, luôn hướng về nguồn cội; đồng thời gửi gắm niềm tin, niềm mong mỏi về ngày đất nước thống nhất, quê hương sum họp.

=> Nhận xét chung: Bằng những hình ảnh bình dị, giọng thơ tha thiết và âm điệu ngọt ngào của điệu hò, Hoàng Tố Nguyên đã bộc lộ một tình cảm trong trẻo, sâu nặng: yêu quê hương đến từng cảnh vật, con người; tự hào về vẻ đẹp và sức sống của quê; tình yêu ấy hòa làm một với tình yêu đất nước và niềm tin vào ngày mai. Đó cũng là tiếng lòng chung của những người con miền Nam xa quê trong những năm đất nước còn chia cắt.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.