Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập một

Giải Câu 3 trang 44 SGK Ngữ văn 7

Gặp lá cơm nếp (Thanh Thảo)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Trong khổ thơ thứ ba, người con thể hiện những tình cảm, cảm xúc gì? Vì sao những tình cảm, cảm xúc ấy lại cùng trào dâng trong tâm hồn người con khi “gặp lá cơm nếp”?
(văn bản: Gặp lá cơm nếp - Thanh Thảo)

Gợi ý trả lời

Khổ thơ thứ ba trong bài "Gặp lá cơm nếp":

> *Ôi mùi vị quê hương*
> *Con quên làm sao được*
> *Mẹ già và đất nước*
> *Chia đều nỗi nhớ thương*

a) Những tình cảm, cảm xúc của người con trong khổ thơ thứ ba:

- Nỗi nhớ và tình yêu mẹ: hình ảnh "mẹ già" hiện lên gắn với mùi cơm nếp thân thuộc, thể hiện lòng thương nhớ, biết ơn người mẹ tần tảo.
- Tình yêu quê hương, đất nước: "mùi vị quê hương" mà "con quên làm sao được" cho thấy sự gắn bó máu thịt với cội nguồn, với đất nước.
- Sự hòa quyện của hai tình cảm: hai dòng "Mẹ già và đất nước / Chia đều nỗi nhớ thương" cho thấy tình yêu mẹ và tình yêu đất nước cùng dâng lên, song hành, không tách rời. Từ "chia đều" diễn tả sự cân bằng, thiêng liêng: trong lòng người con, mẹ cũng lớn lao như đất nước, và đất nước cũng gần gũi, ấm áp như mẹ.
- Tiếng "Ôi" mở đầu khổ thơ là tiếng thốt lên đầy xúc động, bộc lộ cảm xúc dâng trào mãnh liệt.

b) Vì sao những tình cảm, cảm xúc ấy lại cùng trào dâng khi "gặp lá cơm nếp":

- Người con ở đây là người lính đang hành quân xa nhà nhiều năm (giữa rừng Trường Sơn). Lá cơm nếp gợi nhớ mùi xôi, món ăn dân dã mà mẹ thường nấu – một mùi vị quen thuộc của quê hương, của bữa cơm gia đình.
- Chính mùi hương bình dị, bất ngờ gặp lại ấy đã đánh thức kí ức tuổi thơ, làm sống dậy hình ảnh người mẹ bên bếp lửa và cả khung cảnh làng quê thân thương.
- Với người lính, mẹ là hình ảnh cụ thể, gần gũi nhất của quê hương, đất nước. Nhớ mẹ cũng chính là nhớ quê, yêu mẹ cũng là yêu đất nước. Vì thế khi "gặp lá cơm nếp", nỗi nhớ mẹ và tình yêu đất nước không tách rời mà cùng một lúc trào dâng, hòa quyện trong tâm hồn người con.

→ Khổ thơ cho thấy sự thống nhất thiêng liêng giữa tình cảm gia đình và tình yêu Tổ quốc trong trái tim người lính.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.