Giải 4* trang 26 SGK Ngữ văn 6
Đề bài
Trong văn bản Nếu cậu muốn có một người bạn…, nhiều lời thoại của nhân vật được lặp lại, chẳng hạn: “Cảm hoá” nghĩa là gì?, cảm hoá mình đi,… Hãy tìm thêm những lời thoại được lặp lại trong văn bản này và cho biết tác dụng của chúng.
(văn bản: Nếu cậu muốn có một người bạn… (trích Hoàng tử bé) — Ăng-toan đơ Xanh-tơ Ê-xu-pe-ri)
Gợi ý trả lời
a) Những lời thoại được lặp lại trong văn bản
Ngoài hai ví dụ đề bài đã nêu (*“Cảm hoá nghĩa là gì?”*, *“cảm hoá mình đi”*), trong đoạn trích còn nhiều lời thoại được lặp lại, tiêu biểu là:
- Từ “cảm hoá” được nhắc đi nhắc lại rất nhiều lần qua lời cáo và hoàng tử bé: *“cảm hoá mình đi”, “Nếu cậu muốn có một người bạn, hãy cảm hoá mình đi!”, “Nếu cậu cảm hoá mình…”, “Mình chẳng cảm hoá ai…”, “chỉ hiểu được những gì mình đã cảm hoá”.*
- Lời cáo nói về công việc, cuộc sống đơn điệu của nó: *“Mình đi săn gà, con người đi săn mình… Mọi con gà đều giống nhau, mọi con người đều giống nhau.”* — ý “giống nhau” được lặp lại.
- Lời cáo giãi bày về sự đổi thay khi được cảm hoá: *“Đối với mình, cậu chỉ là một cậu bé…”, “Đối với cậu, mình chỉ là một con cáo…”* — cấu trúc “Đối với… chỉ là…” được lặp lại song song.
- Hình ảnh “cánh đồng lúa mì”, “màu vàng óng” và “tiếng bước chân” được cáo nhắc lại khi nói về những gì sẽ gợi nhớ đến hoàng tử bé sau khi được cảm hoá.
- Câu nói đúc kết (điệp lại ở phần kết): *“Người ta chỉ nhìn thấy rõ bằng trái tim. Cái cốt lõi/điều cốt yếu thì con mắt không nhìn thấy.”*
b) Tác dụng của việc lặp lại những lời thoại ấy
- Nhấn mạnh và khắc sâu từ khoá “cảm hoá” — khái niệm trung tâm của đoạn trích, qua đó làm nổi bật chủ đề: muốn có một người bạn thì phải “cảm hoá” nhau, tức là gắn bó, thấu hiểu, tạo nên những mối liên hệ ràng buộc bằng tình cảm.
- Tạo sự liên kết, mạch lạc cho văn bản, giúp các lời thoại gắn kết thành một mạch suy nghĩ thống nhất về tình bạn.
- Thể hiện tâm trạng, khát khao của nhân vật: con cáo tha thiết, kiên trì mong được cảm hoá để bớt cô đơn; hoàng tử bé tò mò, muốn tìm hiểu ý nghĩa của tình bạn.
- Tạo nhịp điệu, giọng điệu trữ tình, nhẹ nhàng, thấm thía cho lời thoại, gây ấn tượng và để lại dư âm sâu sắc trong lòng người đọc về bài học: tình bạn cần được vun đắp bằng sự thấu hiểu và trái tim.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.