Giải Bài 3 trang 73 SGK Ngữ văn 6
Đề bài
Chỉ ra các câu văn miêu tả suy nghĩ, cảm xúc của Sơn khi nghe mẹ và vú già trò chuyện về chiếc áo bông cũ của em Duyên; khi Sơn nhớ ra cuộc sống nghèo khổ của mẹ con Hiên. Những suy nghĩ, cảm xúc ấy giúp em cảm nhận được gì về nhân vật này?
(văn bản: Gió lạnh đầu mùa (Thạch Lam))
Gợi ý trả lời
a) Các câu văn miêu tả suy nghĩ, cảm xúc của Sơn khi nghe mẹ và vú già trò chuyện về chiếc áo bông cũ của em Duyên:
- "Sơn nhớ em, cảm động và thương em quá."
- Sơn "thấy mẹ hơi rơm rớm nước mắt" khi mẹ nhắc đến chiếc áo bông của Duyên — đứa em gái đã mất.
- Sơn lặng im, trong lòng dâng lên nỗi nhớ thương và sự xúc động chân thành khi nghĩ về đứa em đã không còn.
→ Những câu văn này cho thấy Sơn là một cậu bé giàu tình cảm, thương em, biết xúc động trước nỗi đau mất mát của gia đình. Em tinh tế, nhạy cảm, đồng cảm được cả với nỗi buồn thầm kín của mẹ.
b) Các câu văn miêu tả suy nghĩ, cảm xúc của Sơn khi nhớ ra cuộc sống nghèo khổ của mẹ con Hiên:
- "Sơn bây giờ mới chợt nhớ ra là mẹ cái Hiên rất nghèo, chỉ có nghề đi mò cua bắt ốc thì còn lấy đâu ra tiền mà sắm áo cho con nữa."
- "Sơn thấy động lòng thương, cũng như ban sáng Sơn đã nhớ thương đến em Duyên ngày trước vẫn chơi cùng với Hiên..."
- "Một ý nghĩ tốt bỗng thoáng qua trong trí" — Sơn nảy ra ý định đem chiếc áo bông cũ của em Duyên cho Hiên mặc.
→ Những câu văn này cho thấy Sơn là cậu bé có tấm lòng nhân hậu, biết yêu thương, chia sẻ, đồng cảm với những bạn nhỏ nghèo khổ quanh mình. Từ lòng thương, em đã có một hành động đẹp, ấm áp tình người.
Nhận xét chung về nhân vật Sơn:
Qua những suy nghĩ và cảm xúc trên, em cảm nhận Sơn là một cậu bé hồn nhiên, trong sáng nhưng rất giàu lòng trắc ẩn và tình yêu thương con người. Dù sống trong gia đình khá giả, Sơn không hề kiêu kỳ, xa cách mà luôn gần gũi, biết cảm thông, sẻ chia với những người nghèo khó. Tấm lòng nhân ái ấy chính là vẻ đẹp đáng quý của nhân vật, cũng là thông điệp ấm áp về tình người mà nhà văn Thạch Lam muốn gửi gắm.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.