Giải Câu 4 trang 51 SGK Ngữ văn 6
Đề bài
Nhân vật “tôi” đã thay đổi ra sao sau khi xem bức chân dung của mình do em gái vẽ? Vì sao có sự thay đổi ấy?
(văn bản: Bức tranh của em gái tôi – Tạ Duy Anh)
Gợi ý trả lời
a) Diễn biến tâm trạng, sự thay đổi của nhân vật "tôi" khi đứng trước bức chân dung:
- *Thoạt tiên là ngỡ ngàng:* Người anh hoàn toàn bất ngờ vì không thể tin rằng em gái (bé Mèo – Kiều Phương) lại vẽ chính mình, và vẽ đẹp đến thế. Bức tranh đoạt giải nhất lại là chân dung "Anh trai tôi".
- *Rồi đến hãnh diện:* Người anh thấy mình trong tranh thật đẹp – "Trong tranh, một chú bé đang ngồi nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi bầu trời trong xanh. Mặt chú bé như tỏa ra một thứ ánh sáng rất lạ. Toát lên từ cặp mắt, tư thế ngồi của chú không chỉ sự suy tư mà còn rất mơ mộng nữa." Thoáng chốc cậu tự hào vì mình hiện lên hoàn hảo, trong sáng, đẹp đẽ.
- *Sau cùng là xấu hổ:* Cậu nhận ra "con người trong tranh" đẹp đẽ ấy là do tấm lòng, sự yêu thương và cái nhìn trong trẻo, nhân hậu của em gái tạo nên, chứ không phải con người thật của mình – một người anh từng ghen tị, hay gắt gỏng, xa lánh và coi thường em. Vì thế cậu muốn khóc, và khi mẹ hỏi, cậu chỉ muốn nói: "Không phải con đâu. Đấy là tâm hồn và lòng nhân hậu của em con đấy."
=> Nhân vật "tôi" đã thay đổi từ chỗ đố kị, mặc cảm, tự ái sang chỗ thức tỉnh, biết nhìn lại mình, biết xấu hổ và trân trọng tấm lòng của em gái.
b) Vì sao có sự thay đổi ấy?
- Bức chân dung được vẽ bằng tất cả tình yêu thương, sự hồn nhiên và lòng nhân hậu của Kiều Phương: trong mắt em, anh trai luôn là người thân yêu và đẹp đẽ nhất, dù trước đó người anh đã cư xử không tốt với em.
- Chính tình cảm trong sáng, vị tha ấy đã "soi" vào tâm hồn người anh, khiến cậu nhận ra sự nhỏ nhen, ích kỉ của mình bấy lâu nay và thấy hối hận.
=> Lòng nhân hậu, tình cảm trong sáng của người em có sức mạnh cảm hóa, giúp người anh vượt lên sự ghen ghét tầm thường để tự hoàn thiện nhân cách của mình. Đó cũng là bài học, ý nghĩa mà tác giả Tạ Duy Anh muốn gửi gắm qua truyện.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.