Sách giáo khoa Ngữ văn 6 Tập hai

Giải Bài 2 trang 35 SGK Ngữ văn 6

Thực hành tiếng Việt (Nghĩa của từ ngữ)   Gợi ý trả lời

Đề bài

So sánh những lời kể về vợ chồng người em và vợ chồng người anh (khi chuẩn bị theo chim ra đảo, khi lấy vàng bạc trên đảo) và thực hiện yêu cầu nêu ở dưới:

| Vợ chồng người em | Vợ chồng người anh |
| --- | --- |
| Hai vợ chồng nghe lời chim may một túi vải, bề dọc bề ngang vừa đúng ba gang. | Hai vợ chồng cuống quýt bàn cãi may túi. Mới đầu họ định may nhiều túi, sau lại sợ chim không ưng, bèn chỉ mang một túi như em nhưng to gấp ba lần, thành ra như một cái tay nải lớn. |
Đọc bảng dưới đây và thực hiện các yêu cầu:

a. Tìm những động từ hoặc cụm động từ thể hiện rõ sự khác biệt về hành động giữa vợ chồng người em và vợ chồng người anh.

b. Giải thích nghĩa của những động từ hoặc cụm động từ tìm được ở trên.

Gợi ý trả lời

a. Những động từ / cụm động từ thể hiện rõ sự khác biệt về hành động

| Vợ chồng người em | Vợ chồng người anh |
| --- | --- |
| nghe lời chim | cuống quýt bàn cãi |
| may một túi vải (vừa đúng ba gang) | định may nhiều túi → may một túi to gấp ba lần (thành một cái tay nải lớn) |

- Người em: *nghe lời chim*, *may một túi* đúng kích cỡ "ba gang" như chim dặn.
- Người anh: *cuống quýt bàn cãi*, *định may nhiều túi*, rồi *may một túi to gấp ba lần* bình thường.

b. Giải thích nghĩa của những động từ / cụm động từ tìm được

*Vợ chồng người em:*
- nghe lời chim: làm đúng theo điều con chim dặn dò, tỏ ra tin cậy, ngay thẳng, không tính toán thêm.
- may một túi (vừa đúng ba gang): khâu đúng một chiếc túi với kích thước chim đã bảo, không hơn không kém → thể hiện sự thật thà, biết đủ, không tham lam.

*Vợ chồng người anh:*
- cuống quýt: vội vàng, luống cuống, rối rít vì nôn nóng → bộc lộ lòng tham và tâm trạng bồn chồn muốn lấy thật nhiều vàng.
- bàn cãi: bàn bạc, tranh luận qua lại với nhau để tính toán hơn thiệt.
- định may nhiều túi: dự tính khâu nhiều túi để đựng được thật nhiều vàng bạc → bộc lộ sự tham lam.
- may một túi to gấp ba lần: khâu chiếc túi lớn gấp ba so với túi chim bảo (ngoài mặt làm giống em nhưng thực chất cố lấy nhiều hơn) → thể hiện bản chất tham lam, gian lận, mưu mẹo.

Nhận xét: Qua các động từ, cụm động từ trên, tác giả dân gian làm nổi bật sự đối lập: vợ chồng người em thật thà, biết đủ, làm đúng lời dặn; còn vợ chồng người anh tham lam, tính toán, cố lấy cho thật nhiều.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.