Sách giáo khoa Ngữ văn 6 Tập một

Giải Câu 2 trang 19 SGK Ngữ văn 6

Bài học đường đời đầu tiên (trích Dế Mèn phiêu lưu kí - Tô Hoài)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Đọc phần một đoạn trích, nêu một số chi tiết miêu tả Dế Mèn khiến em liên tưởng tới đặc điểm của con người. Lối miêu tả này thường được sử dụng ở loại truyện nào?
(văn bản: Bài học đường đời đầu tiên (trích Dế Mèn phiêu lưu kí) - Tô Hoài)

Gợi ý trả lời

a) Một số chi tiết miêu tả Dế Mèn khiến em liên tưởng tới đặc điểm của con người:

- Về ngoại hình: "đôi càng mẫm bóng", "những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt", "đôi cánh... giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi", "cả người rung rinh một màu nâu bóng mỡ soi gương được và rất ưa nhìn", "đầu to ra và nổi từng tảng rất bướng", "hai cái răng đen nhánh", "sợi râu dài và uốn cong một vẻ rất đỗi hùng dũng".

- Về hành động, điệu bộ: Dế Mèn "đi đứng oai vệ", "làm điệu dún dẩy các khoeo chân", "rung lên rung xuống hai chiếc râu", thỉnh thoảng "ngứa chân đá một cái", "trịnh trọng và khoan thai đưa cả hai chân lên vuốt râu".

- Về tính cách, suy nghĩ: Dế Mèn biết tự hào, kiêu căng, hợm hĩnh khi cho mình "là một tay ghê gớm, có thể sắp đứng đầu thiên hạ rồi"; biết "tợn lắm", "cà khịa với tất cả mọi bà con trong xóm"; biết "tưởng mình oai"...

→ Những chi tiết miêu tả hình dáng, cử chỉ, cách đi đứng, nói năng, suy nghĩ, tính cách như trên khiến Dế Mèn hiện lên giống hệt một chàng thanh niên cường tráng, khỏe mạnh nhưng kiêu căng, tự phụ — tức là mang những đặc điểm của con người.

b) Lối miêu tả này thường được sử dụng ở loại truyện:

Đây là lối miêu tả nhân hóa (gán cho loài vật những đặc điểm, suy nghĩ, hành động, tình cảm của con người). Lối miêu tả này thường được sử dụng trong loại truyện đồng thoại — loại truyện viết cho thiếu nhi, lấy loài vật làm nhân vật chính; các con vật được nhân cách hóa, vừa mang đặc tính vốn có của loài vật, vừa mang những đặc điểm, tính cách của con người, qua đó gửi gắm bài học về cuộc sống.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.