Sách giáo khoa Ngữ văn 6 Tập một

Giải Tập gieo vần trang 100 SGK Ngữ văn 6

Viết: Tập làm một bài thơ lục bát   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Tiếng chim vách núi nhỏ dần
Rì rầm tiếng suối khi ... khi xa
Ngoài thềm rơi chiếc lá ...
Tiếng rơi rất mỏng như ... rơi nghiêng.
(Theo Trần Đăng Khoa)

Hãy tập gieo vần bằng cách chọn những tiếng thích hợp để đặt vào chỗ trống trong đoạn thơ dưới đây:

Gợi ý trả lời

Nhắc lại luật gieo vần của thơ lục bát:
- Tiếng thứ 6 của dòng lục vần với tiếng thứ 6 của dòng bát.
- Tiếng thứ 8 của dòng bát vần với tiếng thứ 6 của dòng lục tiếp theo.

Ta lần lượt tìm tiếng điền vào chỗ trống sao cho đúng luật vần (và hợp nghĩa):

a) Chỗ trống ở dòng bát thứ nhất: "Rì rầm tiếng suối khi … khi xa"
- Đây là tiếng thứ 6 của dòng bát, phải vần với tiếng thứ 6 của dòng lục trước đó là tiếng "dần" (vần *ân*).
- Tiếng hợp vần và hợp nghĩa (đối với "xa") là "gần".
- → *Rì rầm tiếng suối khi gần khi xa.*

b) Chỗ trống ở dòng lục thứ hai: "Ngoài thềm rơi chiếc lá …"
- Đây là tiếng thứ 6 của dòng lục, phải vần với tiếng thứ 8 của dòng bát phía trên là tiếng "xa" (vần *a*).
- Tiếng hợp vần và gợi hình ảnh chiếc lá rụng là "đa".
- → *Ngoài thềm rơi chiếc lá đa.*

c) Chỗ trống ở dòng bát thứ hai: "Tiếng rơi rất mỏng như … rơi nghiêng"
- Đây là tiếng thứ 6 của dòng bát, phải vần với tiếng thứ 6 của dòng lục trước đó là tiếng "đa" (vần *a*).
- Tiếng hợp vần và hợp nghĩa là "là".
- → *Tiếng rơi rất mỏng như là rơi nghiêng.*

Đoạn thơ hoàn chỉnh sau khi điền:

> Tiếng chim vách núi nhỏ dần
> Rì rầm tiếng suối khi gần khi xa
> Ngoài thềm rơi chiếc lá đa
> Tiếng rơi rất mỏng như là rơi nghiêng.

*(Theo Trần Đăng Khoa)*

Kiểm tra lại: các cặp vần dần – gần, xa – đa, đa – là đều đúng luật gieo vần lục bát và hợp nghĩa.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.