Giải Bài 4 trang 72 SGK Ngữ văn 6
Đề bài
Trong các đề tài sau, theo em, những đề tài nào phù hợp với yêu cầu viết bài văn nghị luận? Vì sao?
a. Trải nghiệm một chuyến đi biển cùng bố mẹ.
b. Cây bàng trong sân trường kể chuyện về mình.
c. Bàn về ý nghĩa của việc trồng cây.
d. Kỉ niệm về người bạn thân nhất.
e. Vai trò của tình bạn.
Gợi ý trả lời
Yêu cầu của đề: Bài văn nghị luận dùng để bàn luận, nêu ý kiến và lí lẽ về một vấn đề, một tư tưởng hay một hiện tượng trong đời sống. Vì vậy, đề tài phù hợp phải là đề tài có thể trình bày ý kiến, đưa ra lí lẽ và bằng chứng để bàn bạc, thuyết phục, chứ không phải để kể lại sự việc hay tưởng tượng.
a. Trải nghiệm một chuyến đi biển cùng bố mẹ.
→ *Không phù hợp.* Đây là đề tài tự sự (kể lại một trải nghiệm của bản thân), thuộc bài văn kể chuyện, không phải bàn luận một vấn đề.
b. Cây bàng trong sân trường kể chuyện về mình.
→ *Không phù hợp.* Đây là đề tài tự sự tưởng tượng (dùng biện pháp nhân hoá để cây bàng tự kể chuyện), là văn kể chuyện tưởng tượng, không có việc nêu lí lẽ để bàn luận.
c. Bàn về ý nghĩa của việc trồng cây.
→ *Phù hợp.* Từ "bàn về" cho thấy đây là đề tài nghị luận: người viết nêu ý kiến, dùng lí lẽ và bằng chứng để làm rõ ý nghĩa, lợi ích của việc trồng cây.
d. Kỉ niệm về người bạn thân nhất.
→ *Không phù hợp.* Đây là đề tài tự sự (kể lại một kỉ niệm), thuộc văn kể chuyện, không nhằm bàn luận vấn đề.
e. Vai trò của tình bạn.
→ *Phù hợp.* Đây là đề tài nghị luận: người viết trình bày ý kiến, nêu lí lẽ và dẫn chứng để làm rõ vai trò, tầm quan trọng của tình bạn trong cuộc sống.
Kết luận: Hai đề tài phù hợp với yêu cầu viết bài văn nghị luận là c và e, vì cả hai đều yêu cầu bàn luận, nêu ý kiến bằng lí lẽ và bằng chứng về một vấn đề; còn các đề tài a, b, d là đề tài kể chuyện (tự sự) nên không phù hợp.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.