Giải Bài 6 trang 95 SGK Ngữ văn 6
Đề bài
Vì sao với nhà thơ, những câu chuyện cổ “Vẫn luôn mới mẻ rạng ngời lương tâm”?
(văn bản: Chuyện cổ nước mình (Lâm Thị Mỹ Dạ))
Gợi ý trả lời
Câu thơ cần giải thích:
> *"Đời cha ông với đời tôi*
> *Như con sông với chân trời đã xa*
> *Chỉ còn chuyện cổ thiết tha*
> *Cho tôi nhận mặt ông cha của mình.*
> *Rất công bằng, rất thông minh*
> *Vừa độ lượng lại đa tình, đa mang."*
và đặc biệt là ý thơ nói những câu chuyện cổ "Vẫn luôn mới mẻ rạng ngời lương tâm".
Giải thích vì sao với nhà thơ, chuyện cổ "Vẫn luôn mới mẻ rạng ngời lương tâm":
a) Chuyện cổ chứa đựng những bài học đạo lí, đạo đức không bao giờ cũ. Tuy chuyện cổ ra đời từ xa xưa, được cha ông truyền lại qua bao đời, nhưng những bài học về lẽ sống mà chuyện cổ gửi gắm thì đời nào cũng cần, thế hệ nào cũng đúng: ở hiền gặp lành, cái thiện thắng cái ác, cái ác bị trừng trị, yêu thương, công bằng, nhân hậu, thủy chung... Những giá trị ấy là "lương tâm" — tấm lòng, đạo lí tốt đẹp của dân tộc. Vì đạo lí ấy luôn đúng, luôn cần cho con người nên chuyện cổ "vẫn luôn mới mẻ", không bao giờ lỗi thời.
b) Chuyện cổ kết tinh vẻ đẹp tâm hồn, trí tuệ của cha ông. Qua chuyện cổ, nhà thơ nhận ra ông cha mình "rất công bằng, rất thông minh", "vừa độ lượng lại đa tình, đa mang". Mỗi lần đọc, mỗi thế hệ lại soi vào đó mà học cách làm người, nên chuyện cổ luôn "rạng ngời lương tâm" — tỏa sáng vẻ đẹp đạo đức, nhân cách, soi đường cho con cháu sống tốt đẹp hơn.
c) Chuyện cổ là nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại. Nhờ chuyện cổ mà người đọc hôm nay "nhận mặt ông cha của mình", hiểu được tâm hồn, tình cảm, lối sống của dân tộc. Vì vậy, dù thời gian trôi qua, chuyện cổ vẫn sống mãi, vẫn gần gũi, tươi mới và sáng ngời những giá trị tinh thần cao đẹp của người Việt.
→ Kết luận: Với nhà thơ, chuyện cổ "vẫn luôn mới mẻ rạng ngời lương tâm" vì chuyện cổ lưu giữ và truyền lại những bài học đạo lí, những vẻ đẹp tâm hồn, nhân cách của cha ông — những giá trị bất biến, đời nào cũng đúng, cũng cần, nên luôn tươi mới và tỏa sáng mãi theo thời gian.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.