Sách giáo khoa Ngữ văn 6 Tập một

Giải Câu 1 trang 92 SGK Ngữ văn 6

Chùm ca dao về quê hương đất nước   Gợi ý trả lời

Đề bài

Đọc các bài ca dao 1, 2 và cho biết: Mỗi bài ca dao có mấy dòng? Cách phân bố số tiếng trong các dòng cho thấy đặc điểm gì của thơ lục bát?
(văn bản: Chùm ca dao về quê hương đất nước (ca dao))

Gợi ý trả lời

a) Số dòng của mỗi bài ca dao

- Bài ca dao 1 ("Gió đưa cành trúc la đà / Tiếng chuông Trấn Võ, canh gà Thọ Xương / Mịt mù khói tỏa ngàn sương / Nhịp chày Yên Thái, mặt gương Tây Hồ") có 4 dòng.
- Bài ca dao 2 ("Đường lên xứ Lạng bao xa / Cách một trái núi với ba quãng đồng / Ai ơi, đứng lại mà trông / Kìa núi thành Lạng, kìa sông Tam Cờ") cũng có 4 dòng.

→ Mỗi bài ca dao đều gồm 4 dòng, các dòng nối tiếp nhau thành từng cặp.

b) Cách phân bố số tiếng trong các dòng và đặc điểm của thơ lục bát

Đếm số tiếng trong từng dòng, ta thấy số tiếng được phân bố xen kẽ, đều đặn:

- Dòng 1: 6 tiếng (dòng lục). VD bài 1: "Gió / đưa / cành / trúc / la / đà".
- Dòng 2: 8 tiếng (dòng bát). VD bài 1: "Tiếng / chuông / Trấn / Võ / canh / gà / Thọ / Xương".
- Dòng 3: 6 tiếng (dòng lục).
- Dòng 4: 8 tiếng (dòng bát).

Như vậy các dòng cứ một dòng 6 tiếng lại tiếp đến một dòng 8 tiếng, lặp đi lặp lại thành từng cặp lục – bát (6 – 8).

Cách phân bố số tiếng đó cho thấy đặc điểm cơ bản của thơ lục bát: thơ được làm theo từng cặp câu, một câu sáu tiếng (câu lục) đi liền với một câu tám tiếng (câu bát); các cặp lục bát nối tiếp nhau tạo nên bài thơ. Đây chính là dấu hiệu về số dòng và số tiếng giúp nhận biết thể thơ lục bát của ca dao.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.