Sách giáo khoa Ngữ văn 6 Tập hai

Giải Bài 4 trang 13 SGK Ngữ văn 6

Thực hành tiếng Việt   Gợi ý trả lời

Đề bài

Giải thích nghĩa của các thành ngữ sau: hô mưa gọi gió, oán nặng thù sâu. Trong mỗi thành ngữ, các từ ngữ được sắp xếp theo kiểu: hô – gọi, mưa – gió, oán – thù, nặng – sâu. Hãy tìm thêm một số thành ngữ được tạo nên bằng cách tương tự.

Gợi ý trả lời

Giải thích nghĩa các thành ngữ:

a) Hô mưa gọi gió: chỉ người có tài phép, quyền năng lớn, có thể điều khiển, sai khiến được cả thiên nhiên; nghĩa rộng chỉ kẻ có sức mạnh, quyền uy ghê gớm, muốn gì được nấy.

b) Oán nặng thù sâu: chỉ mối oán hận, thù hằn rất lớn, rất sâu sắc, khắc cốt ghi tâm, khó quên, khó xóa bỏ.

Nhận xét cách tạo thành ngữ:

Thành ngữ được tạo bằng cách đan xen hai cặp từ gần nghĩa (hoặc cùng trường nghĩa):
- *hô mưa gọi gió*: hô – gọi (gần nghĩa), mưa – gió (gần nghĩa)
- *oán nặng thù sâu*: oán – thù (gần nghĩa), nặng – sâu (gần nghĩa)

Một số thành ngữ được tạo nên bằng cách tương tự:

- Dời non lấp biển (dời – lấp, non – biển)
- Mưa to gió lớn (mưa – gió, to – lớn)
- Ăn gió nằm sương (ăn – nằm, gió – sương)
- Khua môi múa mép (khua – múa, môi – mép)
- Nhà cao cửa rộng (nhà – cửa, cao – rộng)
- Ăn to nói lớn (ăn – nói, to – lớn)
- Dãi nắng dầm mưa (dãi – dầm, nắng – mưa)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.