Giải Bài 1 trang 13 SGK Ngữ văn 6
Đề bài
NGỮ LIỆU: Một người ở vùng núi Tản Viên có tài lạ: vẫy tay về phía đông, phía đông nổi cồn bãi; vẫy tay về phía tây, phía tây mọc lên từng dãy núi đồi. Người ta gọi chàng là Sơn Tinh. Một người ở miền biển, tài năng cũng không kém: gọi gió, gió đến; hô mưa, mưa về. Người ta gọi chàng là Thuỷ Tinh.
Tìm và cho biết công dụng của dấu chấm phẩy trong đoạn văn sau:
Một người ở vùng núi Tản Viên có tài lạ: vẫy tay về phía đông, phía đông nổi cồn bãi; vẫy tay về phía tây, phía tây mọc lên từng dãy núi đồi. Người ta gọi chàng là Sơn Tinh. Một người ở miền biển, tài năng cũng không kém: gọi gió, gió đến; hô mưa, mưa về. Người ta gọi chàng là Thuỷ Tinh.
Gợi ý trả lời
Tìm dấu chấm phẩy trong đoạn văn
Trong đoạn văn có hai dấu chấm phẩy (;):
a) Ở câu nói về Sơn Tinh:
"... vẫy tay về phía đông, phía đông nổi cồn bãi; vẫy tay về phía tây, phía tây mọc lên từng dãy núi đồi."
b) Ở câu nói về Thuỷ Tinh:
"... gọi gió, gió đến; hô mưa, mưa về."
Công dụng của dấu chấm phẩy
Trong cả hai trường hợp, dấu chấm phẩy dùng để đánh dấu ranh giới giữa các vế của một câu ghép có cấu tạo phức tạp (mỗi vế lại có chứa dấu phẩy để ngăn cách các bộ phận nhỏ bên trong).
- Ở câu (a): dấu chấm phẩy tách hai vế "vẫy tay về phía đông, phía đông nổi cồn bãi" và "vẫy tay về phía tây, phía tây mọc lên từng dãy núi đồi". Mỗi vế đã có một dấu phẩy ở bên trong.
- Ở câu (b): dấu chấm phẩy tách hai vế "gọi gió, gió đến" và "hô mưa, mưa về". Mỗi vế cũng đã có một dấu phẩy ở bên trong.
Nhờ dùng dấu chấm phẩy (thay cho dấu phẩy) để tách các vế lớn, câu văn trở nên rõ ràng, mạch lạc, người đọc dễ phân biệt được các vế lớn với các bộ phận nhỏ trong từng vế, đồng thời cho thấy các vế có quan hệ song song, ngang hàng khi miêu tả tài lạ của hai nhân vật.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.