Giải Câu 7 trang 46 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Khái quát đặc điểm cơ bản của thể loại phóng sự qua văn bản *Nghệ thuật băm thịt gà*:

Từ văn bản của Ngô Tất Tố, có thể rút ra những đặc điểm tiêu biểu của thể loại phóng sự như sau:

a) Tính xác thực – phản ánh người thật, việc thật

Phóng sự ghi chép, phản ánh những con người, sự việc có thật trong đời sống, gắn với không gian, thời gian, địa điểm cụ thể. Trong văn bản, tác giả tường thuật trực tiếp cảnh chia cỗ, pha – băm thịt gà ở một làng quê Bắc Bộ, với những nhân vật xác định (anh Mới – người làm cỗ, chủ nhà, các vị chức sắc trong làng…). Mọi chi tiết, số liệu (một con gà băm thành 92 miếng, chia đủ cho các mâm theo ngôi thứ…) đều cụ thể, tỉ mỉ, tạo cảm giác chân thực như người đọc đang chứng kiến tận mắt.

b) Tính thời sự – đề cập vấn đề bức thiết của xã hội đương thời

Phóng sự hướng tới những vấn đề nóng, có ý nghĩa xã hội. Qua "nghệ thuật" băm thịt gà, tác giả phơi bày hủ tục chia phần theo ngôi thứ, tệ phân biệt đẳng cấp, thói trọng danh vọng hão và những quan hệ ngôi thứ nặng nề nơi làng xã nông thôn Việt Nam trước Cách mạng – một vấn đề có tính thời sự, mang ý nghĩa phê phán xã hội sâu sắc.

c) Kết hợp giữa thông tin khách quan và bút pháp nghệ thuật

Phóng sự vừa cung cấp thông tin xác thực, vừa sử dụng các thủ pháp nghệ thuật (miêu tả, kể chuyện, so sánh, giọng điệu châm biếm…) để tăng sức hấp dẫn và biểu cảm. Ngô Tất Tố miêu tả động tác pha thịt gà của anh Mới sinh động, điêu luyện như một "nghệ thuật", kết hợp giọng điệu mỉa mai, hài hước; nhan đề cũng mang sắc thái trào phúng, qua đó bộc lộ thái độ phê phán.

d) Vai trò của "cái tôi" tác giả – người chứng kiến, trần thuật và bình luận

Trong phóng sự, tác giả thường trực tiếp quan sát, trần thuật và bày tỏ chính kiến. Ở văn bản này, người viết đóng vai người chứng kiến, ghi lại tỉ mỉ sự việc, đồng thời ngầm thể hiện thái độ đánh giá, châm biếm đối với hủ tục và những con người trong cuộc.

e) Ngôn ngữ linh hoạt, giàu hình ảnh, chi tiết tiêu biểu

Phóng sự chú trọng lựa chọn chi tiết tiêu biểu, đắt giá; ngôn ngữ cụ thể, sinh động, giàu sức gợi. Chi tiết băm một con gà thành rất nhiều miếng đều tăm tắp, chia đủ các mâm là chi tiết tiêu biểu vừa cho thấy sự khéo léo đến mức "nghệ thuật", vừa tố cáo sự phi lí, lố bịch của hủ tục chia cỗ.

Kết luận: Qua *Nghệ thuật băm thịt gà*, có thể thấy phóng sự là thể loại kí phản ánh người thật – việc thật mang tính thời sự, kết hợp thông tin xác thực với bút pháp nghệ thuật và thái độ, chính kiến của tác giả nhằm phản ánh, phê phán những vấn đề nổi cộm của đời sống xã hội.