Giải Trước khi đọc trang 45 SGK Ngữ văn 12
Đề bài
Bạn đã học, đã đọc những bài thơ nào viết về đề tài người lính cách mạng Việt Nam? Đọc diễn cảm một đoạn thơ mà bạn yêu thích.
(văn bản: Tây Tiến – Quang Dũng)
Gợi ý trả lời
Phần 1. Những bài thơ viết về đề tài người lính cách mạng Việt Nam đã học, đã đọc
Trong chương trình Ngữ văn các cấp cũng như qua quá trình đọc mở rộng, có thể kể đến nhiều bài thơ tiêu biểu viết về hình tượng người lính cách mạng Việt Nam:
- Đồng chí (Chính Hữu) – khắc họa tình đồng chí, đồng đội keo sơn của những người lính xuất thân từ nông dân trong kháng chiến chống Pháp.
- Bài thơ về tiểu đội xe không kính (Phạm Tiến Duật) – hình ảnh người lính lái xe Trường Sơn hiên ngang, trẻ trung, lạc quan trong kháng chiến chống Mĩ.
- Tây Tiến (Quang Dũng) – vẻ đẹp hào hùng, hào hoa, bi tráng của người lính đoàn quân Tây Tiến.
- Nhớ (Hồng Nguyên), Đất nước (Nguyễn Đình Thi) – hình ảnh anh bộ đội và nhân dân trong kháng chiến.
- Dáng đứng Việt Nam (Lê Anh Xuân) – tư thế hi sinh lẫm liệt của người giải phóng quân.
- Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ (Nguyễn Khoa Điềm), Việt Bắc (Tố Hữu) – có hình ảnh người lính, người dân kháng chiến.
Những bài thơ này đều ca ngợi lí tưởng cao đẹp, tinh thần yêu nước, ý chí chiến đấu và sự hi sinh thầm lặng của người lính – người anh hùng của dân tộc trong hai cuộc kháng chiến.
Phần 2. Đọc diễn cảm một đoạn thơ yêu thích
Đoạn thơ em yêu thích là khổ thứ ba trong bài Tây Tiến (Quang Dũng), nói về chân dung và sự hi sinh bi tráng của người lính:
> *Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc*
> *Quân xanh màu lá dữ oai hùm*
> *Mắt trừng gửi mộng qua biên giới*
> *Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm*
> *Rải rác biên cương mồ viễn xứ*
> *Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh*
> *Áo bào thay chiếu anh về đất*
> *Sông Mã gầm lên khúc độc hành*
Gợi ý cách đọc diễn cảm:
- Giọng đọc chậm rãi, trang nghiêm, hào hùng pha chút ngậm ngùi, thể hiện âm hưởng bi tráng – vừa bi thương vừa hùng tráng.
- Nhấn mạnh các từ ngữ gợi hình, gợi cảm: *“không mọc tóc”, “dữ oai hùm”, “mắt trừng”, “chẳng tiếc đời xanh”, “áo bào thay chiếu”, “về đất”*.
- Hai câu “*Mắt trừng gửi mộng qua biên giới / Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm*” đọc nhẹ, lắng lại để làm nổi bật tâm hồn hào hoa, lãng mạn của người lính.
- Câu cuối “*Sông Mã gầm lên khúc độc hành*” đọc mạnh, vang, dồn nén cảm xúc để diễn tả sự tiễn đưa dữ dội, hào hùng của thiên nhiên dành cho người lính đã khuất.
Qua đoạn thơ, em cảm nhận sâu sắc vẻ đẹp vừa oai phong, kiêu dũng, vừa hào hoa, lãng mạn và tinh thần sẵn sàng hi sinh vì Tổ quốc của người lính Tây Tiến – tiêu biểu cho hình tượng người lính cách mạng Việt Nam.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.