Giải Trước khi đọc 2 trang 97 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Gợi ý suy nghĩ, liên tưởng từ nhan đề "Trở về":

a) Trở về là hành trình quay lại điểm xuất phát sau một chuyến đi:
Nhan đề "Trở về" trước hết gợi hình ảnh một người đã ra đi và nay quay lại nơi mình khởi hành. Trong mạch truyện *Ông già và biển cả*, đó là hình ảnh ông lão Xan-ti-a-gô một mình chèo thuyền vượt biển khơi săn con cá kiếm khổng lồ, rồi chống chọi với lũ cá mập và cuối cùng quay về bến cảng, về với túp lều nhỏ quen thuộc của mình. "Trở về" vì thế gợi liên tưởng đến sự khép lại của một cuộc hành trình gian khổ, đến giây phút con người được quay lại chốn bình yên, thân thuộc.

b) Trở về gợi cảm giác về sự nếm trải, được – mất và nỗi cô đơn của con người:
Ông lão trở về nhưng con cá kiếm – thành quả sau bao ngày vật lộn – chỉ còn lại bộ xương trắng vì bị đàn cá mập rỉa hết thịt. Vì thế nhan đề còn gợi suy nghĩ về cái giá của hành trình, về sự được – mất trong cuộc đời: con người có thể trở về tay trắng, mang theo cả nỗi mệt mỏi, cô đơn lẫn những vết thương. Đó là sự "trở về" nhuốm màu suy tư, chiêm nghiệm.

c) Trở về còn gợi ý nghĩa tượng trưng về nghị lực và phẩm giá con người:
Dù trở về mà không giữ được "chiến lợi phẩm", ông lão vẫn không hề gục ngã. "Trở về" vì thế có thể gợi liên tưởng đến triết lí "Con người có thể bị huỷ diệt chứ không thể bị đánh bại" của Hê-minh-uê: con người vẫn trở về với tư thế hiên ngang, giữ trọn phẩm giá và niềm tin. Đồng thời nhan đề cũng mở ra liên tưởng rộng hơn: sự trở về với chính mình, với những khát vọng, với mái nhà, với con người và cuộc sống đời thường sau những thử thách lớn lao.

→ Như vậy, nhan đề "Trở về" vừa gợi hình ảnh cụ thể của một chuyến đi khép lại, vừa gợi những suy ngẫm sâu xa về được – mất, về nỗi cô đơn và về sức mạnh tinh thần bất khuất của con người.